Αρχική > πολιτική > Στρατηγική των κοινωνικών κινημάτων α

Στρατηγική των κοινωνικών κινημάτων α

clip_image001Του Νίκου Τσούλια

Η νέα περίοδος στην οποία έχει εισαχθεί με
έναν δραματικό τρόπο η ελληνική κοινωνία επιτάσσει αφενός μεν νέα εργαλεία ανάλυσης των πολιτικών δρώμενων και αφετέρου δε
την ανάδειξη μιας στρατηγικής που θα δίνει αποτελεσματικότητα και προοπτική στους στόχους των κοινωνικών κινημάτων.

Τα κοινωνικά κινήματα οφείλουν να διαμορφώσουν επεξεργασίες και τρόπους υπέρβασης της κρίσης.
Δεν πρόκειται απλά και μόνο για έναν εργασιακό χειμώνα βραχείας πνοής που
μπορεί να προσεγγιστεί με την
παραδοσιακή μεθοδολογία.
Δεν πρόκειται για μια κλασική διαμάχη μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων ή μεταξύ κράτους και εργαζομένων.

Παρενθετικά μάλιστα ισχυρίζομαι ότι για τον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας μας δεν αρκεί οι εργαζόμενοι να κινούνται μονομερώς στην πρακτική της διεκδίκησης από τον εργοδότη. Αυτή θα είναι ένα πεδίο, το παραδοσιακό. Οφείλεις μαζί με τον εργοδότη να διαφυλάξεις τη βιωσιμότητα της επιχείρησης, γιατί η πίεση δεν είναι μόνο στο εισόδημα των εργαζομένων αλλά και στην ίδια την επιχείρηση. Και ακόμα, το να μην εργάζεσαι σωστά δεν είναι σε καμιά περίπτωση ταξική πάλη εναντίον του εργοδότη ή του κράτους. Πέραν τούτων, το όλο ζήτημα, κατά τη γνώμη μου δεν είναι μόνο ταξικό, είναι και εθνικό.
Ο P. Drucker (Μετακαπιταλιστική κοινωνία) σημειώνει τα χαρακτηριστικά της σημερινής ιστορικότητας. “Είναι βέβαιο ότι στην πολιτική έχουμε ήδη μετακινηθεί από την 400χρονη περίοδο του κυρίαρχου εθνικού κράτους προς έναν πλουραλισμό, όπου το εθνικό κράτος θα είναι μια μάλλον από τις πολλές παρά η αποκλειστική μονάδα της ολοκλήρωσης. Θα είναι μια από τις συνιστώσες – αν και η βασική συνιστώσα – αυτού που ονομάζω «μετακαπιταλιστική πολιτεία», ένα σύστημα όπου θα ανταγωνίζονται και θα συνυπάρχουν διεθνείς, περιφερειακές, εθνοκρατικές και τοπικές, ακόμα και φυλετικές δομές”. Το εθνικό είναι υπόθεση που μας αφορά. Και είναι σαφές ότι τα κόμματα δεν έχουν επεξεργασίες για τη στρατηγική πορεία της χώρας μας. Ο Α. Γκίντενς (Ο κόσμος των ραγδαίων αλλαγών) μάλιστα εκτιμά ότι “τα έθνη πρέπει να αναστοχαστούν πάνω στις ταυτότητές τους τώρα που οι παλιές μορφές γεωπολιτικής καθίστανται απαρχαιωμένες”. 

Επανέρχομαι στο γενικό επίπεδο. Είναι η πρώτη εκδήλωση σε εθνική κλίμακα των επιπτώσεων της παγκοσμιοποίησης. Έχουν προηγηθεί άλλα επιμέρους στοιχεία: το άνοιγμα των συνόρων στο κεφάλαιο, στα προϊόντα και στις υπηρεσίες, η πίεση στα αγροτικά μας προϊόντα από αντίστοιχα προϊόντα τρίτων χωρών, η μαζική είσοδος ξένου εργατικού δυναμικού. Οι κλυδωνισμοί στα προηγούμενα στοιχεία ήταν μικρού μεγέθους και εν μέρει απορροφήθηκαν από αντισταθμιστικές πολιτικές (π.χ. επιδοματική πολιτική στα αγροτικά προϊόντα). Τώρα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ο κλυδωνισμός αφορά την εθνική οικονομία, αφορά το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Δεν υπάρχει και προηγούμενο άλλης αναπτυγμένης χώρας (πιο ειδικά ευρωπαϊκής) που να έχει βιώσει αυτή την εκδοχή και ως εκ τούτου οφείλουμε και να αυτοσχεδιάσουμε. Έχουμε εισέλθει σε ένα πρωτόγνωρο τοπίο, όπου δεν αναζητούνται οι δρόμοι που θα δημιουργήσεις αλλά και οι τόποι πάνω στους οποίους θα σταθείς.

Ποια μπορεί να είναι τα βασικά στοιχεία της στρατηγικής των κινημάτων σε αυτή τη συγκυρία:

α) Η ενίσχυση της βασικής αξίας όλων των μορφών συλλογικότητας, της αλληλεγγύης.

Η στήριξη κάθε επαγγελματικής ομάδας εργαζομένων και κυρίως αυτών που δοκιμάζονται σκληρότερα από τις άλλες. Η ανάπτυξη της καχυποψίας και της εχθρότητας μεταξύ των επιμέρους κοινωνικών ομάδων διευκολύνει την υλοποίηση αντιλαϊκών μέτρων, μας απομακρύνει από το κύριο στοιχείο της αντιπαράθεσης, αναπτύσσει έναν ιδιόμορφο «εμφύλιο οικονομικού τύπου» και ανοίγει πληγές στο κοινωνικό σώμα. Βέβαια, θα ισχυριστεί κάποιος ότι εδώ υπάρχουν τέτοια προνόμια σε κάποιους εργασιακούς χώρους που θα ήταν ιεροσυλία να τα στηρίξεις, όταν τα επιδόματά τους, για παράδειγμα, είναι υψηλότερα από τις συνολικές αποδοχές των εργαζομένων σε άλλες εργασιακές κατηγορίες. Εδώ η ευθύνη είναι των τριτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων (ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ) – οι οποίες έχουν σοβαρή ευθύνη για αυτή την ακραία συντεχνιακή πρακτική – για να διαμορφώσουν έναν χάρτη γενικών αρχών με ορθολογικά στοιχεία. Αλλιώς οι τριτοβάθμιες οργανώσεις θα αμφισβητηθούν σοβαρά από το εσωτερικό τους.

β) Η διεθνοποίηση της δράσης των.

Τα κοινωνικά κινήματα οφείλουν να έχουν και καθοδηγητικό ρόλο, να αναλύσουν την σύνθετη εικόνα και, κυρίως, να συντονίσουν την παρέμβασή τους στο ευρωπαϊκό πεδίο. Και αυτό για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, η συρρίκνωση των δικαιωμάτων των εργαζομένων δεν αφορά μόνο τη χώρα μας αλλά όλων των ευρωπαίων. Δεύτερον, η οικονομική πολιτική δεν αποφασίζεται – και όχι μόνο ή κυρίως λόγω της σημερινής εποπτείας της χώρας μας από την τρόικα – από τα εθνικά κέντρα αλλά από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η διακυβέρνηση της οποία έχει θεμελιακό δημοκρατικό έλλειμμα. 

Είμαστε ακόμα στην αρχή του “φαινομένου” της παγκοσμιοποίησης και η οποία, κατά τον μεγαλύτερο ανεξάρτητο διανοούμενο του καιρού μας, Νόαμ Τσόμσκυ (Ηγεμονία ή επιβίωση), “αναμένεται να οξύνει το χάσμα ανάμεσα στους έχοντες και μη έχοντες”. Επομένως απαιτείται στρατηγική και σαφές σχέδιο στάσης των κοινωνικών κινημάτων. Αλλάζουν πολλά πράγματα και δεν είναι ικανοποιητικές και οι αναλύσεις μας, αλλά και κυρίως οι προτάσεις μας στο πώς πορευόμαστε.

Η σημερινή μας στάση, η διαχρονική μας στάση ζωής είναι απόφαση αγώνα με τα κοινωνικά κινήματα, με πίστη στις αξίες μας και στα αιτήματά μας.  Γιατί “αν δεν πιστεύουμε σε τίποτα, αν τίποτα δεν έχει νόημα κι αν δεν μπορούμε να επιβεβαιώσουμε καμιά αξία, τότε όλα είναι δυνατά και τίποτα δεν έχει σημασία” (Α. Καμύ, Ο επαναστατημένος άνθρωπος).

[Αύριο το δεύτερο μέρος]

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: