Αρχική > εκπαίδευση > Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην ειδική αγωγή

Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην ειδική αγωγή

Του Νίκου Τσούλια

clip_image001Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εκπαιδευτικών συστημάτων σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης, ο διεθνής χαρακτήρας της έρευνας και της γνώσης αλλά και η ευρωπαϊκή πολιτική είναι σήμερα πραγματικότητα και συνεπώς είναι μεθοδολογικά σκόπιμο να συνεξετάζονται
οι παράγοντες που διαμορφώνουν τις επιμορφωτικές πολιτικές σύμφωνα με τις προσεγγίσεις που συνυπολογίζουν όλες τις διαστάσεις της κλίμακας, την τοπική, την περιφερειακή,
την εθνική, την υπερεθνική και την παγκόσμια[1].

Η διαρκώς αυξανόμενη αλληλοεξάρτηση των εθνών οδηγεί στην ουσιώδη διεθνή συνεργασία. Όμως, αν και υπήρξε συνεργασία στους τομείς της ευρωπαϊκής και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για τα προγράμματα σπουδών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η διεθνής συνεργασία στην σχολική πράξη ή στην προετοιμασία των εκπαιδευτικών δεν θεωρήθηκε ως προτεραιότητα[2], αν και όλοι οι εκπαιδευτικοί για την επιμόρφωσή τους θα πρέπει να έχουν κάποια εμπειρία στην σχολική πράξη σε ευρωπαϊκή χώρα εκτός από τη δική τους[3]. Στα θέματα προτεραιότητας του προγράμματος HELIOS II (1993-1996) εντάσσεται η κατάρτιση του προσωπικού[4] και περιγράφεται η ενεργοποίηση των υποχρεώσεων του διδάσκοντος, ο οποίος οφείλει να είναι ικανός να ερμηνεύει το πρόγραμμα σπουδών με ελαστικό τρόπο και να το προσαρμόζει στις ανάγκες του κάθε ατόμου[5].

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (5/5/2003) σημειώνει ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να συνεχίσουν και, εάν χρειάζεται, να εντείνουν τις προσπάθειες για την αρχική και τη συνεχή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στον τομέα των ειδικών αναγκών με στόχο την παροχή κατάλληλων παιδαγωγικών τεχνικών και υλικών (HANDYNET: Information System of the European Community for the Disable People)[6]. Με την Πράξη (Council of European Union Educ. 27/6365/02) το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιδιώκει τις συνθήκες εκείνες οι οποίες στηρίζουν επαρκώς τους εκπαιδευτικούς, περιλαμβανομένης της αρχικής και ενδο-υπηρεσιακής κατάρτισης στην προοπτική της δια βίου μάθησης, διασφαλίζοντας ικανοποιητικό επίπεδο εισόδου στο εκπαιδευτικό επάγγελμα και κάνοντας τη διδασκαλία περισσότερο ελκυστική[7].

Διαπιστώνεται ότι η συμπληρωματική εκπαίδευση είναι υποχρεωτική μόνο σε λίγες χώρες, στην πλειονότητα των χωρών προσφέρεται ως επιλογή, ενώ σε πολλές περιπτώσεις συνιστάται έντονα. Σε χώρες που η συμπληρωματική εκπαίδευση είναι υποχρεωτική, καλύπτεται κυρίως η εξειδικευμένη κατάρτιση που σχετίζεται με διάφορα είδη αναπηρίας, π.χ. αναπηρία όρασης ή ακοής.

Στις υπόλοιπες χώρες, οι εκπαιδευτικοί ενθαρρύνονται να ακολουθήσουν σε βάθος εκπαίδευση για να αποκτήσουν ή να διατηρήσουν τη δουλειά τους ή να πάρουν προαγωγή. Ένα ακόμη στοιχείο πρέπει να ληφθεί υπόψη: ένας καλύτερος μισθός ή επαγγελματικό προφίλ από τους εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς, όπως σε Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα ή Ολλανδία, δίνει ένα ακόμη κίνητρο στους εκπαιδευτικούς για να ακολουθήσουν τέτοια επιπρόσθετη κατάρτιση[8].

Τονίζεται ότι οι συσταθείσες διαδικασίες για την αναγνώριση και την αντιμετώπιση των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών (ε.ε.α.) δεν θα είναι διαθέσιμες, αν οι εκπαιδευτικοί με καθορισμένες ευθύνες δεν έχουν εξειδικευτεί για να αντιμετωπίσουν αυτές τις ανάγκες[9] και ο Κώδικας Πρακτικής για όσους παρέχουν Επαγγελματική Ανάπτυξη αποβλέπει στην βελτίωση του επιπέδου των επιτυχιών των μαθητών, περιλαμβανομένων και εκείνων με ε.ε.α.[10]. Στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση ανακύπτουν σοβαρά προβλήματα, τα οποία επικεντρώνονται στην πλημμελή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών[11].

Αφού μόνο το 2% των παιδιών με ε.ε.α. φοιτούν στα ειδικά σχολεία, όλοι οι εκπαιδευτικοί δυνητικά θα συναντήσουν αυτά τα παιδιά[12] και επομένως χρειάζονται οδηγίες, γνώσεις και δεξιότητες μέσω της κατάλληλης ειδικής επιμόρφωσης στις ε.ε.α.[13]. Στο περιεχόμενο της συνεχούς επιμόρφωσης, θέματα προτεραιότητας και για τις 12 χώρες της Ε.Ο.Κ. αποτελούν η χρήση νέων τεχνολογιών, οι παιδαγωγικές τεχνικές, η εκπαίδευση παιδιών με ε.ε.α., η πολυ–πολιτισμική εκπαίδευση[14], ζητήματα που συνάπτονται με την ιδέα ότι οι εκπαιδευτικοί μπορούν να καταστούν παράγοντες αλλαγής και αυτό είναι μια εστίαση ελπίδας[15].

Στη Φινλανδία, που έχει ένα από τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα, ζητείται από τα σχολεία και τους εκπαιδευτικούς να επεκτείνουν σταθερά το εύρος των παιδαγωγικών τους στρατηγικών, να εξατομικεύσουν τη μάθηση για όλους τους μαθητές, να υιοθετούν καινοτομικές προσεγγίσεις και να αναπτύσσουν διαφοροποιημένα μοντέλα, ενώ το Συμβούλιο της Λισσαβόνας (2006) εκτιμά ότι τα πιο επιτυχημένα εκπαιδευτικά συστήματα έχουν μεταλλάξει την ομοιομορφία τους σε ένα σύστημα, που αγκαλιάζει την ποικιλομορφία και την εξατομικευμένη μάθηση[16].

Πίνακας. Συμπληρωματική κατάρτιση των εκπαιδευτικών στην ειδική αγωγή σε χώρες της Ευρώπης: Προϋποθέσεις, βάση και περιγραφή του είδους κατάρτισης

Χώρα

Αυστρία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται πάντα. Η συμπληρωματική κατάρτιση δεν είναι απολύτως υποχρεωτική, αλλά οι εκπαιδευτικοί με επιπλέον προσόντα στον τομέα των ειδικών αναγκών έχουν επαγγελματική προτεραιότητα. Η συμπληρωματική κατάρτιση περιλαμβάνει εξειδικευμένα προσόντα που απαιτούνται για την εργασία με μαθητές με αναπηρίες όρασης, ακοής, λόγου ή άλλα προβλήματα και σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς και με μαθητές σε νοσοκομείο.

Βέλγιο

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι προαιρετική και διαρκεί από 1 έως 2 χρόνια ή 240 ώρες γενικής εκπαίδευσης και 420 ώρες πρακτικής σε σχολεία (που κατανέμονται σε πολλά έτη). Περιλαμβάνει γενική γνώση για τις διδακτικές τεχνικές, προσαρμογές αναλυτικών προγραμμάτων και εξειδικευμένη γνώση σχετικά με συγκεκριμένες αναπηρίες (όρασης, ακοής, αντίληψης) και τεχνικές, π.χ. νοηματική γλώσσα. Ακόμη κι αν είναι προαιρετικό, τα περισσότερα ειδικά σχολεία θέλουν το προσωπικό τους να αποκτά παρόμοια κατάρτιση κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων εργασίας του.

Κύπρος

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται. Δεν υπάρχει διαθέσιμο πρόγραμμα συμπληρωματικής κατάρτισης (όσοι επιθυμούν να ειδικευτούν μπορούν να παρακολουθήσουν τμήματα σε πανεπιστήμια εκτός Κύπρου). Όμως, όλοι οι εκπαιδευτές ενθαρρύνονται να παρακολουθήσουν τοπικά προαιρετικά σεμινάρια κατάρτισης και τμήματα που σχετίζονται με την εκπαίδευση για τις ειδικές ανάγκες.

Τσεχία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι υποχρεωτική και ποικίλλει από 2 έως 3 χρόνια. Τα τμήματα εξειδίκευσης περιλαμβάνουν γενικά και ειδικά θέματα και εξειδικευμένη κατάρτιση για ένα είδος αναπηρίας σύμφωνα με την επιλογή του εκπαιδευτικού, π.χ. μαθησιακές δυσκολίες, διαταραχές λόγου κλπ.

Δανία

Επαγγελματική εμπειρία απαιτείται: 2 χρόνια εργασίας σε σχολείο για σπουδές με δίπλωμα και 5 χρόνια για σπουδές επιπέδου Master. Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται για σύντομες σπουδές. Είναι προαιρετικές και διαρκούν από 40 ώρες έως 1,5 χρόνια. Περιλαμβάνει γενικά και ειδικά θέματα που σχετίζονται με τις ειδικές ανάγκες.

Αγγλία και Ουαλία

Ένα έτος επαγγελματικής εμπειρίας απαιτείται πριν την εξειδικευμένη κατάρτιση. Η εξειδικευμένη κατάρτιση είναι υποχρεωτική για τους εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς σε τυφλούς μαθητές και για εκείνους που εξειδικεύονται στην εργασία με μαθητές με προβλήματα όρασης. Η υπόλοιπη επαγγελματική εξέλιξη σχετικά με τις ειδικές ανάγκες είναι προαιρετική, αν και ορισμένοι ειδικοί που εργάζονται σ’ αυτόν τον χώρο παρακολουθούν τμήματα με βαθμολογία, συχνά σε επίπεδο πτυχίου ή διπλώματος (π.χ. σε σχέση με διαταραχές αυτιστικού φάσματος ή ειδικές μαθησιακές δυσκολίες) και σχεδόν όλοι θα παρακολουθούν σύντομα, χωρίς βαθμολογία, τμήματα και κατάρτιση.

Φινλανδία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται, αλλά η εργασιακή εμπειρία χρησιμοποιείται ως ένδειξη για την επιλογή φοιτητών. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι υποχρεωτική και διαρκεί από 1 έως 1,5 χρόνια (35 εβδομάδες σπουδών). Ισχύει για όλους τους εκπαιδευτικούς από την προσχολική έως την ανώτερη δευτεροβάθμια. Περιλαμβάνει εξειδικευμένη κατάρτιση για ειδικούς εκπαιδευτικούς που ασχολούνται με μαθητές με προβλήματα όρασης, ακοής, με φυσικές ή νοητικές αναπηρίες. Υποχρεωτική γενική εκπαίδευση παρέχεται για τους εκπαιδευτικούς στήριξης.

Γαλλία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται, αλλά συνιστάται για να αποκτήσει ο εξειδικευμένος εκπαιδευτικός τη βεβαίωση κατοχής εκπαιδευτικής προσαρμογής και δραστηριοτήτων ένταξης. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι προαιρετική, διαρκεί 2 χρόνια και περιλαμβάνει μια από τις επτά επιλογές που σχετίζονται με τα διάφορα είδη δυσκολιών των μαθητών. Περιλαμβάνει γενική και ειδική κατάρτιση σύμφωνα με τους διάφορους τύπους αναπηριών και καλύπτει θεωρητική και πρακτική κατάρτιση.

Γερμανία

Δύο χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας απαιτούνται. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι υποχρεωτική και διαρκεί δύο χρόνια. Περιλαμβάνει εξειδικευμένη κατάρτιση σε δύο κύρια θέματα: μαθησιακές δυσκολίες και νοητικές αναπηρίες, προβλήματα όρασης και προβλήματα συμπεριφοράς.

Ελλάδα

Πέντε χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας απαιτούνται. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι υποχρεωτική, διαρκεί 2 χρόνια και έχει στόχο τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Εισαγωγικές εξετάσεις απαιτούνται και περιλαμβάνει κατάρτιση για τις μαθησιακές δυσκολίες. Εξειδικευμένη κατάρτιση για αναπηρίες όρασης, ακοής και φυσικές αναπηρίες είναι προαιρετική. Οι εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης μπορούν να συμμετάσχουν σε τμήματα κατάρτισης 40 ωρών, που τους παρέχουν γενικές πληροφορίες για την εκπαίδευση στις ειδικές ανάγκες.

Ισλανδία

Δύο χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας απαιτούνται. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι προαιρετική και ποικίλλει (1 – 2 χρόνια). Καλύπτει γενική κατάρτιση στις μαθησιακές δυσκολίες και την προσαρμογή του εθνικού αναλυτικού προγράμματος. Περαιτέρω προαιρετική κατάρτιση προσφέρεται σε τομείς, όπως προβλήματα όρασης και ακοής.

Ιρλανδία

Δύο χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας απαιτούνται. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι προαιρετική και διαρκεί έναν χρόνο. Περιλαμβάνει γενική κατάρτιση για τους εκπαιδευτικούς που εργάζονται σε ειδικές τάξεις. Υπάρχει γενική κατάρτιση στις μαθησιακές δυσκολίες για τους εκπαιδευτικούς στήριξης και εξειδικευμένη κατάρτιση για επισκέπτες εκπαιδευτικούς ή εκείνους που εργάζονται με μαθητές με προβλήματα ακοής. Ένα μονοετές τμήμα έχει προστεθεί για τις ειδικές τάξεις και τους εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας.

Ιταλία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται. Οι εξειδικευμένοι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να παρακολουθήσουν ένα υποχρεωτικό τμήμα ενός έτους στο πανεπιστήμιο, που καλύπτει ειδική θεωρητική και πρακτική κατάρτιση. Θεωρητική κατάρτιση παρέχεται στο πανεπιστήμιο και πρακτική εξάσκηση πραγματοποιείται σε γειτονικά σχολεία. Ένα προαιρετικό πρόσθετο εξάμηνο προσφέρεται για τους εκπαιδευτικούς που εργάζονται με κωφούς ή τυφλούς μαθητές ή για οποιαδήποτε περαιτέρω εξειδίκευση.

Λιθουανία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται πάντα. Εξειδικευμένη εκπαίδευση και κατάρτιση σχετικά με ένα είδος αναπηρίας παρέχεται σε πανεπιστημιακό επίπεδο. Επιπρόσθετη εξειδίκευση στις ειδικές ανάγκες παρέχεται για κάθε εν ενεργεία εκπαιδευτικό.

Λουξεμβούργο

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται πάντα. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι προαιρετική και διαρκεί έναν χρόνο. Περιλαμβάνει ειδική υποχρεωτική εξάσκηση ανάλογα με το είδος της αναπηρίας.

Ολλανδία

Επαγγελματική εμπειρία συνιστάται, αλλά δεν απαιτείται. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι προαιρετική, διαρκεί 2 χρόνια και περιλαμβάνει θεωρητική και πρακτική εξάσκηση με στόχο διάφορες κατηγορίες αναπηριών και διάφορες εργασίες σχετικές με τις ειδικές ανάγκες. Συμπληρωματική κατάρτιση απαιτείται για εκπαιδευτικούς που εργάζονται σε ειδικά σχολεία. Έχουν ελαφρώς υψηλότερο μισθό και θεωρούνται με περισσότερα προσόντα στην αγορά εργασίας.

Νορβηγία

Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι προαιρετική και ποικίλλει (1- 4 έτη). Απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Περιλαμβάνει γενική και ειδική κατάρτιση στις ειδικές ανάγκες, πρόβλεψη και συμβουλευτική.

Πολωνία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι ευρεία και περιλαμβάνει ένα 5ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα (Master’s) για τους εκπαιδευτικούς που εργάζονται στις ειδικές ανάγκες. Τρία εξάμηνα μεταπτυχιακών σπουδών απευθύνονται σε εκπαιδευτικούς που έχουν αποφοιτήσει από μεταπτυχιακό τμήμα. Ο κύριος στόχος είναι να τους προετοιμάσει για διδασκαλία. Η τρίτη επιλογή είναι σπουδές δύο εξαμήνων σε κατόχους Master’s, που προτίθενται να εργαστούν ή ήδη εργάζονται σε σχολεία, στα οποία μαθητές με αναπηρία έχουν μερικώς ή ολικώς ενταχθεί στους υπόλοιπους.

Πορτογαλία

Απαιτούνται 2 χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι υποχρεωτική, διαρκεί 2 χρόνια και περιλαμβάνει γενική και ειδική κατάρτιση, θεωρητική και πρακτική εξάσκηση. Μερικοί τομείς εξειδικευμένης κατάρτισης προσφέρονται. Είναι υποχρεωτική για όλους τους εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς.

Σλοβακία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται. Πρέπει να ολοκληρωθεί μια διαδικασία εισαγωγής για να προχωρήσει κανείς στη συμπληρωματική κατάρτιση, που διαρκεί 4 εξάμηνα. Εξειδικευμένη κατάρτιση κάθε τύπου αναπηρίας παρέχεται σε εκπαιδευτικούς που εργάζονται σε ειδικά σχολεία, συμπεριλαμβανομένων των παιδαγωγικών και των επαγγελματικών δεξιοτήτων. Το ίδιο ισχύει για εκπαιδευτικούς που εργάζονται σε κανονικά σχολεία με ενταγμένους μαθητές.

Ισπανία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται, εφόσον η συμπληρωματική κατάρτιση μπορεί να αποτελέσει μέρος της αρχικής κατάρτισης των εκπαιδευτικών. Η συμπληρωματική κατάρτιση στοχεύει στους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που εργάζονται στις ειδικές ανάγκες ή σε κανονικά σχολεία. Είναι υποχρεωτική και διαρκεί 3 χρόνια. Περιλαμβάνει γενική κατάρτιση στις μαθησιακές δυσκολίες και αναπηρίες. Εξειδικευμένη κατάρτιση παρέχεται επίσης για εκπαιδευτικούς που εργάζονται με μαθητές με προβλήματα ακοής.

Σουηδία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται. Η εκπαίδευση στις ειδικές ανάγκες περιλαμβάνεται στην αρχική κατάρτιση των εκπαιδευτικών. Η συμπληρωματική κατάρτιση περιλαμβάνει πρακτική γνώση για τη διδασκαλία μαθητών με συγκεκριμένες ειδικές ανάγκες, όπως επίσης στρατηγικές για εκπαιδευτικούς στήριξης. Ενδο-υπηρεσιακή κατάρτιση είναι υποχρεωτική για όλους τους εκπαιδευτικούς.

Ελβετία

Επαγγελματική εμπειρία δεν απαιτείται. Η συμπληρωματική κατάρτιση είναι υποχρεωτική και διαρκεί 2 ή περισσότερα χρόνια. Μια εξειδίκευση ή πρόσθετη κατάρτιση συνιστάται, ειδικά για προβλήματα όρασης και ακοής.

Πηγή: Initial teacher training in special needs education, in: European Agency for Development in Special Needs Education / EURYDICE (2003), Special Needs Education in Europe,p. 33 – 35.


[1]Χαραμής, Π., Κοτσιφάκης, Θ. (2005), Πολιτικές επιμόρφωσης εκπαιδευτικών 1992–2004: Αξίες, σκοποί, προγράμματα, στο: Μπαγάκης, Γ., Επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη του εκπαιδευτικού, σ. 356

[2]Adams, A., Tulasiewicz, W. (1995), Developing the European teacher, στο: The Crisis in Teacher Education: A European Concern? , Washington: The Falmer Press, p. 134

[3]Adams, A.,Tulasiewicz, W. (1995), The Crisis in Teacher Education: A European Concern? London, Washington: The Falmer Press, p. 128

[4]Δελλασούδας, Λ. (2004), Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική τ. Γ΄, Σχολικός και επαγγελματικός προσανατολισμός ατόμων με αναπηρία, σ. 80

[5]Δελλασούδας, Λ. (2005), Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική τ. Α΄, Σχολική ένταξη μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, σ. 180

[6]Δελλασούδας, Λ. (2004), Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική τ. Γ΄, Σχολικός και επαγγελματικός προσανατολισμός ατόμων με αναπηρία, σ. 90

[7]Coolahan, J. (2004), The teaching career in the Knowledge Society: trends and challenges, p. 94

[8]European Agency for Development in Special Needs Education (2003), Special Needs Education in Europe, p. 33
 

[9]Chapman, E. (1982), A New Approach to the Training of Teachers for Children with Special Educational Needs, Educational Review, 34 (2), p. 161

[10]MacGilchrist, B. (2004), Creating a national framework for assuring the quality of continuous professional development in England, p. 43

[11]Watkins, A. (2004), Ενταξιακή εκπαίδευση: πληροφορίες σχετικές με την πολιτική και την πρακτική σε 17 χώρες της Ευρώπης, σ. 116

[12]Francis, H. (1985), Learning to teach, psychology in Teacher Training, p. 137

[13]α) European Agency for Development in S.N.E. (2003), Inclusive Education and Effective Classroom Practices, p. 8

β) Hornby, G., Davis, G., Taylor, G. (1997), The Special Educational Needs Co – ordinator’s handbook, A guide for Implementing the Code of Practice, p. 131

[14]Chiappano, N., Vandevelde, L. (1994), Τα Π.Ε.Κ., Ανάλυση, σκέψεις, συγκρίσεις, προτάσεις, σ. 118

[15]Tickle, L. (1994), The Induction of New Teachers, N.Y.: Cassel, p. 203

[16] http://www.oecd.org/dataoecd/43/11/36278531.pdf

Advertisements
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: