Αρχική > σχολείο > Ασπρόμαυρο σχολικό άλμπουμ

Ασπρόμαυρο σχολικό άλμπουμ

Του Νίκου Τσούλια

clip_image001

Ας ανοίξουμε τα σχολεία, τα παλιά σχολεία. Να κοιτάξουμε και να ξανακοιτάξουμε το παρελθόν, όχι μόνο από μια νοσταλγική διάθεση που είναι σε κάθε περίπτωση πολύ σημαντική, αλλά από μια ανάγκη επισκόπησης και επίγνωσης του βαθύτερου πυρήνα του παρόντος. Το παρόν κάθε φορά ζούμε και αυτό είναι τόσο γενναιόδωρο, μας κουβαλάει μαζί του τα ίχνη του παρελθόντος αγκαλιά με τα σημάδια του μέλλοντος. Όλα είναι εδώ, μαζί μας. Όλα μαζί πρέπει να τα συζητάμε, ο χρόνος είναι ένας και ενιαίος. Ας μην περιμένουμε τα όποια νετρόνια για να μας γυρίσουν στην πραγματική μας πατρίδα, την παιδική μας ηλικία.

Υπάρχει η μνήμη, ναι η μνήμη που τόσο εμπνευσμένα ύμνησε ο ιερός Αυγουστίνος στις Εξομολογήσεις, αυτή που κάθε φορά την πιέζουμε – κυρίως κατά μόνας – για να … περπατήσουμε στους λασπωμένους δρόμους των χωριών, στις γεμάτες παιδιά αλάνες των μικρών πόλεων, για να μπούμε στις φτωχές χαμοκέλες ή στην “καμαρούλα μια σταλιά”. Είναι και η μνήμη των φωτογραφιών, μια μικρή γωνιά ενός τόπου στο ασπρόμαυρο άλμπουμ και απελευθερώνει τόσα γεγονότα από της λήθης τα σκοτάδια. Μια μικρή έκρηξη σκιρτημάτων και ισοπεδώνουμε τη φθορά του χρόνου. Όχι ο χρόνος δεν είναι σκληρός απέναντί μας. Εμείς τον έχουμε παρεξηγήσει. Ας παίξουμε μαζί του… Ας αυτοσχεδιάσουμε. Να ξαναστήσουμε τους αργαλειούς (γράφοντας ή διαβάζοντας αυτές τις γραμμές), να πιάσουμε το νήμα από μια δική μας σκέψη που θα την ανασύρουμε από το ασπρόμαυρο “σκηνικό” και να επανασυστήσουμε το παρελθόν μας. Ούτως ή άλλως, δικό μας είναι το παρελθόν, κατάδικό μας…

Σχολείο

clip_image001

Σίγουρα είχαν προετοιμαστεί. Το να βγάλεις φωτογραφία ήταν γεγονός. Θα έγιναν και τα σχετικά σπρωξίματα για το ποια κορίτσια θα είναι κοντά στη δασκάλα ή έστω τη μέση του πλάνου. Χαμόγελο και αμηχανία, “πώς να είναι ο κόσμος όταν θα μεγαλώσουμε”; “θα τα καταφέρουμε να πάμε στο γυμνάσιο”; Και η δασκάλα; Πολύ τυχερή! Τόσα παιδιά περιμένουν το “μπράβο της”, μπορεί και να μην και τόσο είναι αυστηρή. 

Σχολείο

clip_image001[4]

Το σχολείο φαίνεται μεγάλο, μάλλον σε κάποια σημαντική πόλη θα αναφέρεται η σκηνή. Γυμναστικές επιδείξεις και μια χαλαρότητα στην πειθαρχία της τάξης επιτρέπεται. Άλλωστε τα γυμνά πόδια προδιαθέτουν μια σχετική ελαφρότητα για τα ήθη της εποχής. Η επίβλεψη όμως είναι “εδώ”, με τα χέρια δεμένα πίσω, θυμίζει ότι το περιστατικό είναι μια παρένθεση, μετά πάλι τάξη και πειθαρχία.  

Σχολείο

clip_image001[6]

Εδώ έχουμε κάποια δεδομένα, ας αυτοσχεδιάσουμε λιγότερο. Η ταυτότητα γνωστή: 5ο Γυμνάσιο Θηλέων Θεσσαλονίκης.  Και αυτό μεγάλο σχολείο, γυμνάσιο. Η ποδιά και ο άσπρος γιακάς βάζουν τη σφραγίδα τους, η ομοιομορφία είναι στοιχείο πειθαρχίας. Τα πρόσωπα εκφράζουν μάλλον ευχάριστο κλίμα. Έχει χαλαρώσει η αυστηρότητα ή είναι η ξεχωριστή στιγμή; Δύο τσάντες αρκετά καλές. Των καθηγητών, των καθηγητριών (αυτό μάλλον αποκλείεται) ή των μαθητριών; Ας μην επιχειρήσουμε να απαντήσουμε, φαίνεται πάντως ότι η φτώχεια έχει αρχίσει να φτωχαίνει…

 Σχολείο

clip_image002

Και εδώ έχουμε στοιχεία, δημοτικό σχολείο του Καράτουλα, κοντά στον Πύργο, χρονιά 1961-62 (αρχείο Π. Θεοδωρέλου). Τα παιδιά όλα περιποιημένα, ο δάσκαλος σίγουρα θα ξεχωρίζει και από το ντύσιμό του σε σχέση με τους άλλους κατοίκους του χωριού και από πολλούς της πόλης – αργότερα θα αλλάξουν τα πράγματα. Έχει σταθερό μισθό, βρέξει, χιονίσει… Τα παιδιά αν και φοράνε τα γιορτινά τους, φαίνονται σφιγμένα. “Μα αφού είναι δίπλα ο δάσκαλος, τι θέλεις να κάνουμε;”, θα σου έλεγαν με ένα στόμα γεμάτο απορία για την παρατήρησή μας, τη σημερινή παρατήρησή μας.

Σχολείο

clip_image002[4]

Εδώ είναι όλη η μαγκιά, άλλοι θα τα έλεγαν πιτσιρίκια, άλλοι θα τα έλεγαν μπόμπιρες, σίγουρο είναι ότι το βλέμμα τους παίζει. Η επιμέλεια του αναγνώστη, ανακατωμένη με την ανεμελιά του ξαπλωμένου είναι η μειοψηφία. Οι άλλοι αναρωτιούνται: τι ακριβώς είναι αυτή η φωτογραφία; τη θέλουν για κάτι; Ένα είναι σίγουρο, στη συνέχεια θα επιδράμουν για τις αταξίες τους, το μυαλό τους σκαρφίζεται τα πάντα, θα κυνηγήσουν κανένα σκύλο, θα ρημάξουν καμιά ξένη απιδιά, θα την πέσουν στο αμπέλι κάποιου – φτάνει να είναι άκληρος, γιατί ο παιδόκοσμος είναι ένας κλειστός κόσμος και αν δεν έχεις κάποιον δικό σου μέσα, δεν μαθαίνεις τίποτα –, γενικά θα προσπαθήσουν να συμπληρώσουν το λειψό πιάτο του σπιτιού, θα παίξουν μπάλα με καμιά χαρτοσακούλα, θα τριγυρίζουν στα μαγαζιά μήπως τσιμπήσουν καμιά καραμέλα από τους παππούδες, θα κάνουν καμιά πλάκα στα κορίτσια – ας είναι και μεγαλύτερα…  Το μόνο που δεν τους νοιάζει είναι τα παπούτσια. Και όταν με το καλό θα αγοράσουν, δεν θα τα φοράνε για κανένα μήνα, για να μη χαλάσουν!   

Σχολείο

clip_image002

Να και τα ζωντανά “ίχνη” του εμφύλιου πολέμου. Έλληνες μαθητές και μαθήτριες την ημέρα εθνικής εορτής στο χωριό “Μπελογιάννη” της Ουγγαρίας μεταπολεμικά. Η πατρίδα είναι πιο πατρίδα στην ξενιτειά. Φουστανέλες, φέσια και γιλέκα όλα άψογα και οι μικρές δεσποινιδούλες μάλλον με αρχαίες ενδυμασίες γιορτάζουν την εθνική εορτή. Οι δασκάλες αρκετά  χαρούμενες, σήμερα η νοσταλγία αποκτά συμβολισμούς και οι συμβολισμοί πάντα θρέφουν τα οράματα και τις κρυφές επιθυμίες. Έχει τελειώσει και πόλεμος. Οι πληγές πληγές, αλλά η Ευρώπη καθάρισε από τα μαύρα σύννεφα του ναζισμού. Λίγο είναι αυτό;

Σχολείο

σάρωση0030

Ένα χωριό της Ελλάδας, οποιοδήποτε χωριό, δεν έχει σημασία το όνομα,
δεκαετία του 1960. Η πρόοδος ροδίζει στα πρώτα μάγουλα στα παιδιά αλλά και στο κοινωνικό τοπίο με το ξημέρωμά της… 

Πρέπει να φωνάζεις δυνατά, να μην κομπιάζεις και το κυριότερο να μην “τα χάσεις”. Άμα καταθέτεις και το στεφάνι και είσαι ο καλύτερος μαθητής, κανένα λάθος δεν επιτρέπεται. Όλη η πλατεία ακούει εσένα. Θα αφήσεις το στεφάνι προσεκτικά και πρέπει να φωνάξεις το “αιωνία σας η μνήμη” πολύ δυνατά, να ακουστεί έξω από το χωριό και να κάνεις μια υπόκλιση πριν φύγεις, μην το ξεχάσεις!

Μετά ο πατέρας σου θα κεράσει το χωριό στο καφενείο τους άντρες, η μάνα σου στο σπίτι τις γυναίκες της γειτονιάς, η φτώχεια φτώχεια αλλά και η χαρά χαρά… Με αυτές τις χαρές ο πατέρας μπορεί και οργώνει τα χωράφια ευκολότερα. Το μυαλό του είναι στου παιδιού του το ξεπέταγμα, “θα φύγει σίγουρα από τις λάσπες”, πού να καταλάβει η τρισχαρούμενη ψυχή του την καθημερινή και “από ήλιο σε ήλιο” κούραση του κορμιού; Αυτή τη στιγμή θα τη φυλάξει, στο εικονοστάσι της μνήμης του: το χρυσάφι της καρδιάς του…

Σχολείο

Κατηγορίες:σχολείο Ετικέτες: ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: