Αρχική > πολιτική > Να αλλάξουμε τα κόμματα!

Να αλλάξουμε τα κόμματα!

clip_image002Του Νίκου Τσούλια

Τα πολιτικά κόμματα – βασικοί θεσμοί της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και του κοινοβουλευτισμού – με τη σημερινή δομή και λειτουργία τους εκτιμώ ότι κλείνουν έναν ιστορικό κύκλο. Το τέλος της μεταπολίτευσης θα εγχαρασσόταν ιστορικά από κάποιο «μεγάλο γεγονός» και αυτό συμβαίνει με τη σημερινή οικονομική κρίση της χώρας. Το τέλος αυτό θεωρώ ότι θα μετασχηματίσει αρκετούς θεσμούς της ελληνικής κοινωνίας, όπως άλλωστε συνέβη σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν.

Ο απολογισμός αυτού του ιστορικού κύκλου της μεταπολίτευσης είναι δύσκολο να γίνει τώρα υπό την πίεση της σκιάς της βαθιάς κρίσης. Ωστόσο, μπορούν να διατυπωθούν μερικές προσεγγίσεις. Όσον αφορά δε τα πολιτικά κόμματα και αναφέρομαι σε όσα είχαν κυβερνητικές ευθύνες στη διάρκεια της μεταπολίτευσης – αν και δεν είναι μεθοδολογικά ορθό να αναφερόμαστε με έναν γενικό τρόπο χωρίς τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους – το «τελικό εκβάν», φαίνεται να τα βαραίνει σημαντικά.

Οφείλουμε όμως να τονίσουμε ότι τα κόμματα έπαιξαν σημαντικό ρόλο στον εκδημοκρατισμό της ελληνικής κοινωνίας μετά από μια περίοδο δικτατορίας, δικτατορία που είχε διαδεχθεί ένα αστυνομικό και εν πολλοίς εμφυλιακού χαρακτήρα κράτος, συνέργησαν στην πολιτικοποίηση ευρέων κοινωνικών στρωμάτων και στήριξαν την άνοδο και την ισχυροποίηση μεσαίων κυρίως στρωμάτων.

Υπάρχουν όμως αρκετά αρνητικά στοιχεία που απορρέουν από τον τρόπο συγκρότησης και λειτουργίας των κομμάτων. Σαφώς δεν είναι υπεύθυνα για όλα, αλλά δεν είναι και αθώα του αίματος. Το φοβερό είναι ότι δεν εμφανίζουν ούτε καν κάποια σημάδια αυτοκριτικής, κινούνται ως αυτιστικοί θεσμοί, λιθοβολούν το ένα κόμμα το άλλο και δεν έχουν «αντιληφθεί» ότι θα είναι βαριά η «ιστορική ετυμηγορία». Δεν έχουν κανένα σχέδιο για την έξοδο από την κρίση, ακριβώς γιατί ποτέ δεν είχαν έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για το μέλλον της χώρας ή γιατί είναι υπεύθυνα για την κρίση και επομένως δεν απορρέει και δυνατότητα σωτηριολογικής εκδοχής.

Από την επομένη των εκλογών τα κόμματα σκέφτονταν το τι θα έκαναν για να κερδίσουν τις επόμενες εκλογές, συγκροτούσαν έναν στρατό χτισμένο πάνω στις προσωπικές επιδιώξεις κάθε επιμέρους εσωκομματικής ομάδας και κάθε ατόμου και αυτός ο ιστός ήταν μηχανισμός νομής της εξουσίας. Φοιτητές της κομματικής νεολαίας διορίζονταν σε Διοικητικά Συμβούλια Οργανισμών χωρίς να έχουν εμπειρία, χωρίς να έχουν κάποια στοιχειώδη προσόντα, απλώς για να καρπώνονται τη στήριξη που παρείχαν στους κομματικά ανώτερούς τους. Άτομα που δεν δούλεψαν ποτέ στη ζωή τους, που δεν πρόσφεραν σε κοινωνικούς χώρους, κυριολεκτικά ανεπάγγελτοι και χαραμοφάηδες γίνονταν πολιτικοί αστέρες και κυβερνούσαν τη χώρα, άτομα χωρίς κανένα προσόν εκτός “εκείνου” της οσφυοκαμψίας, άτομα που τα είχαν οι άνθρωποι της εξουσίας για θελήματα και για να βγάζουν φωτοτυπίες γίνονταν διοικητές Οργανισμών ή Γραμματείς υπουργείων!

Είχα την ατυχία να γνωρίσω πολλές περιπτώσεις τέτοιας παρακμιακής πρακτικής, έλεγα δε συνήθως στον εαυτό μου «καλύτερα να μην ξέρω τι γίνεται στην κυβερνητική – κρατική μηχανή», ακριβώς γιατί στόμωνα και δεν μπορούσα να «λειτουργήσω» και πάντα αναρωτιόμουνα – αν και είμαι ορθολογιστής – «Θεέ μου, πώς κυβερνιέται αυτή η χώρα». Και μιας το κείμενο πήρε αρκετό προσωπικό χρώμα, ας μου επιτραπεί να αναφέρω ότι βιώνοντας – εκ της θεσμικής λειτουργίας μου – όλο αυτό το κλίμα διαφθοράς σχεδόν πάντα «έπιανα» τον εαυτό μου να σκέπτεται επίμονα το πώς «να φύγω από αυτή τη χώρα». Και αυτό χωρίς καμιά ηθικολογική χροιά, απλώς γιατί ήταν πολύ ακραία τα φαινόμενα.

Ακόμα και εν μέσω της βαριάς κρίσης, το σημερινό κυβερνητικό κόμμα άνοιξε τη διαδικασία στελέχωσης του κρατικού μηχανισμού με πρόσκληση κατάθεσης βιογραφικών, μια διαδικασία για το «φαίνεσθαι», γιατί το «είναι» ήταν συνέχεια των γνωστών παιχνιδιών της εξουσίας. Ήταν μια κακόγουστη φάρσα ενός δήθεν εξορθολογισμού. Θεωρώ ότι κάποια στιγμή – γιατί τώρα οι πολίτες έχουν φοβερά προβλήματα και δεν αντέχουν άλλα στοιχεία παρακμής – θα βγουν στην επιφάνεια όλες οι παραλλαγές της κάθε τύπου διαφθοράς και συναλλαγής.

Οι πολίτες οφείλουν να βρουν τρόπους ελέγχου και διακρίβωσης του μαύρου πολιτικού χρήματος που επικυριαρχεί στην πολιτική ζωή. Φαντάζει σχεδόν αστείο να συζητάμε το πόσο αμείβονται εκ του προϋπολογισμού, για παράδειγμα οι βουλευτές, όταν η εξωθεσμική χρηματοδότησή τους είναι αφενός μεν πολλαπλάσια της αντίστοιχης θεσμικής και αφετέρου δε έχει χρώμα ισχυρής πολιτικής συναλλαγής. Περίσσεψε η υποκρισία.

Καλές είναι οι όποιες αναλύσεις και προσεγγίσεις, αλλά θα πρέπει να οδηγούν και σε κάποια πρόταση. Η δική μου πρόταση είναι απλή: «Να αλλάξουμε τα κόμματα». Να αλλάξουμε τα κόμματα, να αλλάξουμε δομές, λειτουργίες και πρόσωπα. Αν δεν συμβεί αυτό, θα παραμείνουν φορείς αναπαραγωγής της σημερινής εικόνας της παρακμής, έστω και αν κάποιοι πολιτικοί επιχειρούν να νομιμοποιηθούν μέσω μιας βαθιάς βουτιάς στα «λαϊκά νάματα» παλιών πηγών. Τα κόμματα δεν μπορούν να παρακαμφθούν, θα τα βρίσκουμε μπροστά μας, γιατί με αυτούς τους θεσμούς λειτουργούν κυρίως οι σύγχρονες κοινωνίες. Επομένως, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι δεν μας ενδιαφέρουν. Και το μέλλον μας δεν το δημιουργούμε μόνο με την ατομική προσπάθεια, απαιτείται – η κρίση το απέδειξε – και η συλλογική προσπάθεια με τη συμμετοχή και στα κόμματα και στους κοινωνικούς φορείς.  

Σήμερα, η όποια σχηματική κατοχή κομματικών συμβόλων, σφραγίδων και μηχανισμών, χωρίς το ριζικό μετασχηματισμό των κομμάτων σε μια ιστορικά βαθιά και πολύπλευρη κρίση της χώρας, αποτελεί μια φοβερά γραφική και θνησιγενή νομή της όποιας εξουσίας και συγκροτεί μια ευθεία βολή κατά της ουσίας και της ίδιας της έννοιας της πολιτικής. Και αυτή την ουσία της πολιτικής οφείλουμε να την “ξανα – επινοήσουμε”. 

Κατηγορίες:πολιτική Ετικέτες: ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: