Αρχική > αποδελτιώσεις > Γράμματα σ’ ένα φίλο Γερμανό

Γράμματα σ’ ένα φίλο Γερμανό

imageΚαμύ, Α. (1988), Γράμματα σ’ ένα φίλο Γερμανό, Αθήνα: Νεφέλη, σ.

[Οι αποδελτιώσεις δεν αντικαθιστούν το διάβασμα των βιβλίων, αντίθετα το κεντρίζουν. Προσφέρονται ως πρόταση μελέτης του σχετικού βιβλίου και για διευκόλυνση
στη δική σας αποδελτίωση. Ο χρόνος γι’ αυτούς που διαβάζουν έχει … άλλη αξία.
Θεωρώ πως κάθε διάβασμα βιβλίου απαιτεί κορφολόγημα του κειμένου για καλύτερη
μελέτη και για βιβλιογραφική χρήση]

Επιμέλεια: Νίκου Τσούλια

Μια μεγάλη μορφή της διανόησης, ένα ελεύθερο πνεύμα που φωτίζει τη ζωή όλων των ανθρώπων που έχουν ανησυχίες, ένας άγιος του στοχασμού και της ανεξαρτησίας της ανθρώπινης σκέψης.

Αλμπέρ Καμύ: Ένα όμορφο είδωλο για την καλλιέργεια του αυτεξούσιου και της χειραφέτησης κάθε ανθρώπου, μια διαρκής κραυγή στην “παράλογη σιωπή του σύμπαντος”.

clip_image0013Όταν τα μεγάλα πνεύματα του Ευρωπαϊκού πολιτισμού (Όμηρος, Αριστοτέλης, Καντ, Γκαίτε, Σαίξπηρ, Λόρκα, Ντοστογιέφσκι, Τολστόι, Καμύ, Παπαδιαμάντης κλπ) εισαχθούν με οργανικό τρόπο μέσα στα εκπαιδευτικά συστήματα των χωρών της Ευρώπης,
τότε μια νέα εποχή Διαφωτισμού θα ανατείλει…

Αναρωτιέμαι… Μπορεί να υπάρξει άνθρωπος των γραμμάτων που δεν θα διαβάζει και θα ξαναδιαβάζει αυτό το αριστούργημα;

[Υπάρχει και σχετικό άρθρο με τίτλο
Ουμανιστικά γράμματα του Α. Καμύ
στην ιστοσελίδα [κατηγορίες: πολιτική],
άρθρο που πρωτοδημοσιεύτηκε στο λογοτεχνικό περιοδικό ΟΜΠΡΕΛΑ]. 

Σχολείο

Πρόλογος του συγγραφέα

Για να ξαναπιάσω μια λέξη που δεν μου ανήκει, αγαπώ υπερβολικά τη χώρα μου για να ‘μαι εθνικιστής. 8

Πρώτο γράμμα

Όχι δεν την αγαπούσα [τη χώρα μου], αν δεν σημαίνει αγάπη το να καταγγέλλουμε ό,τι δεν είναι δίκαιο μέσα σ’ αυτό που αγαπάμε, αν δεν σημαίνει αγάπη το να απαιτούμε από το αντικείμενο της αγάπης μας να εξοικειώνεται με την ωραιότερη εικόνα που έχουμε γι’ αυτό. 18

Αντίθετα είναι σπουδαίο να προχωράς προς το βασανιστήριο και το θάνατο, όταν ξέρεις από σίγουρη γνώση ότι το μίσος και η βία είναι πράγματα μάταια από τη φύση τους. 19

Είναι η περιπλάνηση που επιβάλλει στη διανόηση η έγνοια για την αλήθεια, και στη χαρά η έγνοια για τη φιλία. Είναι η περιπλάνηση που διασφάλισε τη δικαιοσύνη και τοποθέτησε την αλήθεια με το μέρος εκείνων που αναρωτιόνταν. 21

Το πνεύμα είναι ανίσχυρο μπροστά στο ξίφος, το πνεύμα όμως ενωμένο με το ξίφος είναι ο αιώνιος νικητής του ξίφους που σύρεται για τον εαυτό του και μόνο. 22

Μας χρειάστηκε τελικά, για να καταχτήσουμε το πνεύμα, ο βασανισμός της σάρκας μας. 23

Ιούλιος 1943

Δεύτερο γράμμα

Εδώ και τρία χρόνια φέρατε τη νύχτα στις πόλεις μας και στις καρδιές μας. 29

Τι είναι αλήθεια; Λέγατε. Ίσως – αλλά ξέρουμε τι είναι το ψέμα: είναι ακριβώς αυτό που μας μάθατε. Τι είναι το πνεύμα; Ξέρουμε το αντίθετό του, που είναι το έγκλημα. 31

  • Και στην πιο βουβή φρίκη, αρκεί καμιά φορά να μιλήσει ένας άνθρωπος και θαρρείς πώς όλα θα φτιάξουν. 33

Κι αγωνίζεστε τώρα με μόνα τα μέσα της τυφλής οργής, αφοσιωμένοι στα όπλα και στα βλήματα πιότερο παρά στην τάξη των ιδεών, επιμένοντας πεισματικά στο να μπερδεύετε τα πάντα, ν’ ακολουθείτε την έμμονη ιδέα σας. 36

Έφτασε ένα παιδί νεκρό για να προσθέσουμε στη διανόηση την οργή και στο εξής είμαστε δύο ενάντια σ’ έναν. Θέλω να σας μιλήσω για την οργή. 36

Στον πόλεμο που κάνουμε το θάρρος ορίζεται μόνο του, τουφεκίζετε καθημερινά το πιο καθαρό μας πνεύμα. 37

Οι σύντροφοί μας θα ‘ναι πιο υπομονετικοί από τους δήμιους και πιο πολλοί από τις σφαίρες. 38

Δεκέμβριος 1943

Τρίτο γράμμα

  • Είναι γιατί δεν δίναμε την ίδια σημασία στις ίδιες λέξεις – δε μιλάμε πια την ίδια γλώσσα. 41

Οι λέξεις χρωματίζονται πάντα από τις πράξεις ή τις θυσίες που υποκινούν. Κι η λέξη πατρίδα σ’ εσάς παίρνει αιματηρές και τυφλές ανταύγειες, που μου την κάνουν για πάντα ξένη, ενώ εμείς βάλαμε στην ίδια τη λέξη της φλόγα μιας διανόησης, όπου το θάρρος είναι δυσκολότερο, αλλά όπου ο άνθρωπος βγαίνει τουλάχιστον κερδισμένος. 41

Ποτέ δεν χάσαμε μια ιδέα και μια ελπίδα, την Ιδέα και την Ελπίδα της Ευρώπης. 41

Λέτε Ευρώπη, αλλά έχετε στο μυαλό σας γη για στρατιώτες, σιταποθήκες, βιομηχανίες υποταγμένες, κατευθυνόμενη διανόηση. 43

Αλλά για εμάς είναι η γη του πνεύματος, όπου εδώ και είκοσι αιώνες το ανθρώπινο πνεύμα συνεχίζει την πιο καταπληκτική του περιπέτεια. 43

Κρίνατε αν αυτή η Ευρώπη, που τα σύνορά της είναι η μεγαλοφυΐα μερικών ανθρώπων κι η βαθιά καρδιά όλων των λαών της, διαφέρει απ’ αυτή τη χρωματισμένη κηλίδα που βάλατε πάνω σε προσωρινούς χάρτες. 44

Σας είπα ότι ούτε ο Φάουστ ούτε ο Δον Κιχώτης ήταν καμωμένοι για να νικήσει ο ένας τον άλλο κι ότι η τέχνη δε δημιουργήθηκε για να φέρει συμφορά στον κόσμο. 45

Η δική μας [Ευρώπη] είναι μια κοινή περιπέτεια που θα τη συνεχίσουμε, παρά τη θέλησή σας, μέσα στον άνεμο της διανόησης. 45

  • Είναι μια θαυμαστή γη καμωμένη από μόχθο και ιστορία. 46

Όλα αυτά τα λουλούδια κι αυτές οι πέτρες, αυτοί οι λόφοι και αυτά τα τοπία, όπου ο χρόνος των ανθρώπων κι ο χρόνος του κόσμου έσμιξαν τα γέρικα δέντρα με τα μνημεία. Η θύμησή μου έλιωσε αυτές τις απανωτές εικόνες για να φτιάξει μ’ αυτές ένα μόνο πρόσωπο, το πρόσωπο της πιο μεγάλης μου πατρίδας. 46

Γιατί όλα αυτά τα τοπία, αυτά τα λουλούδια, αυτά τα οργώματα, αυτή η γηραλέα γη σας αποδείχνουν κάθε άνοιξη ότι υπάρχουν πράγματα που δεν μπορείτε να πνίξετε στο αίμα. 47

  • Η πάλη που διεξάγουμε έχει τη βεβαιότητα της νίκης, επειδή έχει την επιμονή των ανοίξεων. 47

Τέταρτο γράμμα

Ο άνθρωπος είναι φθαρτός.
Ίσως – αλλά ας αφανιστούμε
προβάλλοντας αντίσταση
κι αν το μηδέν είναι η μοίρα μας,
ας μην κάνουμε να ‘ναι δίκαιο.

(Obermann, Γράμμα 90). 51

Αλλά ξέρω ότι μέσα του κάτι έχει νόημα κι είναι ο άνθρωπος, γιατί είναι η μόνη ύπαρξη που απαιτεί να ‘χει νόημα. Αυτός ο κόσμος έχει τουλάχιστον την αλήθεια του ανθρώπου και χρέος μας είναι να δικαιώσουμε τον αγώνα του ενάντια στο ίδιο του το πεπρωμένο. 54

Ο ηρωισμός δεν είναι σπουδαίο πράγμα, η ευτυχία είναι πιο δύσκολη. 56

Αυτή τη νύχτα της Ευρώπης, όπου γλιστρούν οι καλοκαιριάτικες ανάσες, εκατομμύρια άνθρωποι, οπλισμένοι ή αφοπλισμένοι, ετοιμάζονται για τον αγώνα. Θ’ ανατείλει η αυγή, που θα είσαστε τελικά νικημένοι. Ξέρω πώς ο ουρανός που ήταν αδιάφορος στις σκληρές σας νίκες, θα ‘ναι το ίδιο αδιάφορος στη δίκαιη ήττα σας. Ούτε και σήμερα περιμένω τίποτα από κείνον. Αλλά τουλάχιστον θα’ χουμε βοηθήσει να σώσουμε το δημιούργημα από τη μοναξιά, όπου θέλατε να το βυθίσετε. 59

Ιούλιος 1944

Αποτέλεσμα εικόνας για Camus
Κατηγορίες:αποδελτιώσεις Ετικέτες: ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: