Αρχική > βιβλία > Εκπαιδευτικά ντοκουμέντα 8

Εκπαιδευτικά ντοκουμέντα 8

Σχολικό βιβλίο στην Ελλάδα, Κυριότεροι «θεσμικοί σταθμοί» (1834-1997)

Επιμέλεια: Ν. Τσούλια

clip_image002[4]Θα συμβεί και αυτό. Η επίλυση του πολύχρονου προβλήματος: ένα σχολικό βιβλίο ή πολλά; σχολικά βιβλία από το Κράτος ή από την εκδοτική αγορά; σχολικά βιβλία με ανάθεση ή με διαγωνισμό (καλυμμένης ανάθεσης); θα δοθεί από την ψηφιακή τεχνολογία!

Δεν είναι και άσχημα, οι λύσεις να δίνονται έξω από το πλαίσιο του διλήμματος – όπως έκανε ο Μ. Αλέξανδρος με τον Γόρδιο δεσμό -, αφού ιδεολογικοποιούμε τόσο πολύ τα θέματα και συνακόλουθα συγκρουόμαστε πολιτικά με μετωπικό τρόπο (γι’ αυτό και το “ράβε – ξήλωνε”) και μάλιστα όχι επί της ουσίας αλλά με έναν στείρο τρόπο.

 

Παρακολουθούμε εδώ, σε ένα έξοχο άρθρο του καθηγητή Σήφη Μπουζάκη, τη θεσμική πορεία του σχολικού βιβλίου, τις ταλαντεύσεις και τις παλινωδίες, τις μεταρρυθμίσεις και τις αντιμεταρρυθμίσεις, τη “σισύφεια” προσπάθεια κατά τον Α. Καζαμία, τη “μεταρρύθμιση που δεν έγινε” (για την μέχρι το 1967 περίοδο) κατά τον Α. Δημαρά.

Από τον πίνακα λείπει, αντικειμενικά, ένα τελευταίο “επεισόδιο”, η κατάργηση του πολλαπλού βιβλίου που είχε εισαχθεί το 1997.
Για την εξέλιξη αυτή είχα εκφράσει την έντονη αντίθεσή μου, ως πρόεδρος της ΟΛΜΕ, σε σχετικά δημοσιεύματα αλλά και σε άρθρα μου (μερικά είναι δημοσιευμένα και στην ιστοσελίδα).

(Το σχολικό βιβλίο της εικόνας είναι του 1910)

Έτος

Νομοθετική ρύθμιση

Περιεχόμενο

1836

Β.Δ. «Περί συστάσεως βιβλιοπωλείου.

εν τη Βασιλική Τυπογραφεία

Σχολικά βιβλία μόνο από κρατικές εκδόσεις.

1838

Κατάργηση Βασιλικού βιβλιοπωλείου.

 

1856

Διάταγμα «Περί διαγωνίσματος προς συγγραφή προσφοροτέρων βιβλίων δια τα δημοτικά σχολεία»

Ετήσιος διαγωνισμός συγγραφής. Βράβευση και χρησιμοποίηση ενός βιβλίου για κάθε μάθημα.

1867

Νόμος ΣΜΘ΄ «Περί διδακτικών βιβλίων για τα ελληνικά σχολεία γυμνάσια.

Σύσταση οκταμελών Επιτροπών Κρίσης με πενταετή θητεία. Απαγόρευση χρήσης μη εγκεκριμένων βιβλίων.

1875

Διάταγμα «Περί συστάσεως Επιτροπής εξεταστικής των ενδημοτικοίς σχολείοις βιβλίων».

Έγκριση βιβλίων που δεν αντιβαίνουν στη θρησκεία, τα ήθη και τους νόμους.

1882

Νόμος ΑΜΒ΄ «Περί διδακτικών βιβλίων της μέσης και κατωτέρας εκπαιδεύσεως».

Ένα βιβλίο για κάθε μάθημα ύστερα από έγκριση του Υπουργείου Παιδείας: Διαγωνισμός κάθε 4 χρόνια. Συγκρότηση 3 αμειβομένων Επιτροπών Κρίσης(φιλολογικά, φυσικομαθηματικά, ηθική επιστήμη).

1895

Νόμος ΒΤΓ΄»Περί διδακτικών βιβλίων της τε δημοτικής και της μέσης εκπαιδεύσεως»

Επανάκαμψη πολιτικής ελεύθερου ανταγωνισμού

1907

Νόμος ΓΣΑ΄ «Περί διδακτικών βιβλίων»

Χρήση μόνο αναγνωστικού, σύσταση δύο Επιτροπών για επιλογή 3 βιβλίων και έγκριση του καλύτερου

1918

Νόμος 1332 «Περί διδακτικών βιβλίων»

Ένα βιβλίο αλλά και βοηθητικά βιβλία. Ανάθεση έγκρισης στο Εκπαιδευτικό Συμβούλιο. Ανάθεση συγγραφής από τον Υπουργό σε «επιτροπή κατάλληλων προσώπων». Έγκριση απεριόριστου αριθμού βιβλίων

1920

Επιτροπεία

«Να καώσι».

1924

Νόμος 1380 «περί τροποποιήσεως του Ν. 1332 Περί διδακτικών βιβλίων ως ούτος ετροποποιήθη δια μεταγενέστερων νόμων»

Δημοτική γλώσσα. Σύσταση 5μελών Επιτροπών. Επαναφορά βοηθητικών βιβλίων στη δημοτική εκπαίδευση.

1931

Νόμος 5045 «Περί των σχολικών βιβλίων».

Καθιέρωση κατηγοριών σχολικών βιβλίων (διδακτικά βοηθήματα, ελεύθερα αναγνώσματα) – Επιτροπές κρίσης – Επιλογή από σύλλογο διδασκόντων.

1933

Νόμος 5911 «Περί διδακτικών βιβλίων»

Modus vivendi για τη γλώσσα. Έγκριση βιβλίων από επιτροπές με πανεπιστημιακούς καθηγητές – Συγγραφή με προκήρυξη διαγωνισμού.

1937

Νόμος 952 «Περί ιδρύσεως Οργανισμού προς έκδοση κλπ βιβλίων» (ίδρυση ΟΕΣΒ μετέπειτα ΟΕΔΒ)

Έκδοση και διάθεση διδακτικών και βοηθητικών βιβλίων. Κρατικό μονοπώλιο. Ιδεολογικός έλεγχος.

1964

Ν.Δ. «Περί κυρώσεως της υπ’ αρ. 142/14-11-1962 πράξεως του Υπουργικού Συμβουλίου περί ρυθμίσεων θεμάτων, αφορούντων εις την συγγραφήν, κρίσιν και έκδοσιν διδακτικών βιβλίων κλπ»

Σύσταση 9μελούς Συμβουλίου κρίσεως διδακτικών βιβλίων. Μετονομασία του ΟΕΣΒ σε ΟΕΔΒ – Παραγωγή των βοηθητικών βιβλίων κα πανεπιστημιακών συγγραμμάτων και παραδόσεων

1964

Ν.Δ. 4379 «Περί Οργανώσεως και Διοικήσεως της Γενικής Εκπαιδεύσεως»

Παροχή δυνατότητας για την συγγραφή σχολικών εγχειριδίων με ανάθεση από τον Υπουργό Παιδείας και χωρίς διαγωνισμό σε λογοτέχνες ή επιστήμονες αναγνωρισμένου κύρους. Δυνατότητα μετάφρασης ή διασκευής ξένων βιβλίων Μαθηματικών, Φυσικής ή Γεωγραφίας.

1965

Β.Δ. «Περί συγγραφής και κρίσεως διδακτικών βιβλίων»

Κατάρτιση πινάκων από τις Επιτροπές κρίσης με διακεκριμένους στο χώρο του σχολικού βιβλίου λογοτέχνες, επιστήμονες και εκπαιδευτικούς – Δωρεάν παροχή διδακτικών βιβλίων στους μαθητές.

1969

Ν.Δ. 95 «Περί δωρεάν διαθέσεως παρά του κράτους εις τους φοιτητάς και σπουδαστάς των ΑΕΙ των δια την διδασκαλίαν των αναγκαιούντων συγγραμμάτων»

Δωρεάν παροχή συγγραμμάτων στους φοιτητές

1970

Ν.Δ. 749 «Περί διδακτικών βιβλίων»

Έκδοση προκήρυξης για τη συγγραφή σχολικών βιβλίων σύμφωνα με τους σκοπούς και την ύλη κάθε μαθήματος – Δυνατότητα έγκρισης περισσότερων του ενός βιβλίων

1975

Ν. 186 «Περί Κέντρου Εκπαιδευτικών Μελετών και Επιμορφώσεως»

Προκήρυξη, επιλογή, έγκριση σχολικών εγχειριδίων από το ΚΕΜΕ

1985

Ν. 1566/85 «Δομή και λειτουργία της Α΄θμιας και Β΄θμιας Εκπαίδευσης» και άλλες διατάξεις

Επαν(ίδρυση) του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Εισήγηση για την προκήρυξη και συγγραφή σχολικών βιβλίων, προμήθεια από ελεύθερο εμπόριο, σύνταξη οδηγιών συγγραφής

1997

Ν.2525/97

Εισαγωγή και εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου

Πηγή: Μπουζάκης, Σ (1998), Σχολικά βιβλία – Σχολικές βιβλιοθήκες Παρελθόν – Παρόν – Μέλλον, στο: Η βιβλιοθήκη και το βιβλίο στην εκπαίδευση, Αθήνα: Π.Ο.Ε.Β, Ε.ΚΕ.ΒΙ.

Κατηγορίες:βιβλία Ετικέτες: ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: