Αρχική > επιστήμη > Γνώση, μέρος ιερής τριλογίας

Γνώση, μέρος ιερής τριλογίας

Του Νίκου Τσούλια

clip_image001Όταν επιτηρώ στο σχολείο (ή παλιότερα στο πανεπιστήμιο), δεν μπορώ να μένω «κενός» χωρίς αναγνωστικά ερεθίσματα. Από την αρχή δίνω το στίγμα μου – στις περιπτώσεις που δεν με ξέρουν – και εποπτεύω δεσποτικά, με βλέμμα αυστηρό, χωρίς πολλά λόγια, γιατί τα λόγια δημιουργούν οικειότητα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αποθαρρύνονται οι επίδοξοι αντιγραφείς (η αντιγραφή μού είναι μια μισητή πρακτική), να φεύγουν όσοι δεν έχουν διαβάσει και έτσι να αραιώνουν οι αίθουσες.

Έτσι μπορώ να διαβάζω κλεφτά από βιβλία των παιδιών που είναι εκεί, διάβασμα που μου αποτυπώνεται με έναν ξεχωριστό τρόπο λόγω των συγκεκριμένων συνθηκών ή αν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα γράφω σε ένα μικρό μπλοκάκι, που το έχω προς τούτο, σκέψεις για τα άρθρα μου στις εφημερίδες ή κομμάτια για τα υπό γραφήν διηγήματά μου ή σκέψεις για τα μελλοντικά βιβλία μου. Και τούτο εδώ το άρθρο, άλλωστε, γεννήθηκε σε μια τέτοια συγκυρία και αποπνέει μια ανάγκη έκφρασης γραφής προς αντικατάσταση του διαβάσματος – γνωρίζοντας ότι και οι δύο όψεις, γράψιμο και διάβασμα, είναι ενιαία έκφραση της ανάγκης για συνεχή γνώση, για πνευματική αναζήτηση και καλλιέργεια.

Αστέρι

clip_image001[4]Μπορεί το φιλοαναγνωστικό πάθος μου να μου δημιούργησε κάποιο πρόβλημα; Και όμως συνέβη αυτό. Η βιβλιοφαγία μου με επηρέασε αρνητικά στην ερευνητική δραστηριότητα του διδακτορικού μου. Και να γιατί. Αρχίζοντας να γράφω για το θεωρητικό μέρος της εργασίας μου, σκεπτόμουν να καλύψω σε μεγάλο βαθμό τη σχετική βιβλιογραφία. Αποτέλεσμα, να μπλέξω σε ένα τέτοιο κυνηγητό που δεν είχε τέλος, ενώ δαπανούσα χρόνο από το κύριο και καθοριστικό μέρος της έρευνάς μου.

Ενώ έπρεπε να προσδιορίσω ένα «deadline», συνέχιζα να προσθέτω όλο και νέα στοιχεία από πηγές που τις θεωρούσα αναγκαίες ή που είχαν στοιχεία πολύ πρόσφατα. Ρώτησα τον καλύτερο, ίσως, καθηγητή της Σχολής για το ποιος θα ήταν ο άριστος αριθμός των χρησιμοποιούμενων βιβλιογραφικών πηγών για μια διατριβή και μου απάντησε ότι το “500” είναι ένας πολύ καλός αριθμός. Είχα ήδη φτάσει στον αριθμό 750! Ως απόρροια αυτού το γεγονότος ήταν και το φούσκωμα του θεωρητικού μέρους της εργασίας μου. Έπρεπε να μειώσω τελικά αυτό το τμήμα, γιατί η αναλογία του προς το κύριο μέρος ήταν διογκωμένη, και αυτή η διαδικασία ήταν πολύ επίπονη και χρονοβόρα. Το αποτέλεσμα ήταν, συνεργούντων βέβαια και άλλων αδυναμιών, να μην πάω στην εργασία τόσο καλά, όσο ήθελα! Δεν μπορούσα να συνειδητοποιήσω ότι το διδακτορικό είναι μια αυστηρά πειθαρχημένη εργασία και ότι η απεριόριστη φιλαναγνωσία απομειώνει την ίδια την έρευνα…

Αστέρι

clip_image001[6]Στη σχολική αίθουσα είμαι απόλυτος μόνο ως προς αυτό το σημείο. Είναι το αξιακό παιδαγωγικό μου “πιστεύω” και παθιάζω γι’ αυτό στις συζητήσεις με τους μαθητές και με τις μαθήτριες. 
«Στη ζωή τρία είναι τα βασικά πεδία στα οποία θητεύουμε και επιζητούμε τη διαρκή και έντονη παρουσία μας.
α) Η αγάπη για τους ανθρώπους (και πιο πολύ φυσικά για τους δικούς μας) και η καλλιέργεια των ανθρώπινων σχέσεων, για να ψηλαφήσουμε το νόημα της ζωής.
β) Η διαρκής τάση για γνώση, για μάθηση για να κατανοήσουμε τον Κόσμο και τον εαυτό μας. Το διάβασμα είναι η στιγμή που ενώ είμαστε μόνοι μας, νιώθουμε μια απόλυτη πληρότητα, μια πληρότητα συμμετοχής στον Κόσμο.
γ) Η εργασία για να αυτο-ολοκληρωθούμε και να κοινωνικοποιηθούμε, για να είμαστε χρήσιμοι στην κοινωνία, για να ικανοποιούμε τις βασικές μας βιοτικές και πνευματικές ανάγκες.

Η αγάπη, η γνώση και η εργασία είναι ένα ενιαίο σύμπαν, το άπαν του ανθρώπου, είναι το πεδίο της ύπαρξής μας, είναι η ίδια η ζωή μας. Αν μου βρείτε άλλο πεδίο εξίσου σημαντικό, να το συζητήσουμε. Σκεφτείτε το και ξανασκεφτείτε το και είμαι στη διάθεσή σας να αντιπαρατεθούμε…».

«Μα και πότε θα απολαύσουμε τη ζωή; Δεν θα ψυχαγωγηθούμε; Δεν θα παίξουμε;».

«Μα αυτή είναι και η απόλαυση της ζωής, αυτή είναι η ιερή ‘τριλογία’. Πώς μπορείς να χορέψεις και να νιώθεις ευτυχισμένος, για παράδειγμα, αν δεν αγαπάς με πάθος, αν δε σε εμπνέει ένας κρυφός και ‘ατέλειωτος’ πόθος; Πώς μπορείς να ψυχαγωγηθείς, αν δεν μαθαίνεις να κατανοείς την πραγματικότητα, αν δεν αγαπάς τη ζωή και τους ανθρώπους; Πώς να ψηλαφήσεις το νόημα της ζωής, αν δεν έχεις την θεία νόσο, τη μανία για διαρκή γνώση;
Ο μεγάλος φιλόσοφος Ράσελ είναι τόσο εύστοχος: “Καλή είναι η ζωή εκείνη που εμπνέεται από α γ ά π η και καθοδηγείται από τη γ ν ώ σ η”».

Και η συζήτηση συνεχίζεται…

Advertisements
Κατηγορίες:επιστήμη Ετικέτες: ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: