Αρχική > εκπαίδευση > Εκπαιδευτικά ντοκουμέντα 5

Εκπαιδευτικά ντοκουμέντα 5

Ποιος μπορεί να απεικονίσει στο νου του την εικόνα του Ελληνικού έθνους μετά την Επανάσταση; Πόσα πράγματα έπρεπε να γίνουν και με ποια ιεράρχηση; Από πού να αρχίσουν; Πώς δημιουργούνται οι συλλογικοί θεσμοί; Πώς συγκροτείται η Διοίκηση και το Κράτος; Ποιοι γνωρίζουν να αναλάβουν συγκεκριμένες ευθύνες; Με ποια κριτήρια θα γίνουν οι επιλογές; Πώς θα δοθεί προοπτική στη χώρα;

Ο Κοραής, άνθρωπος του Διαφωτισμού, θέτει τον τίτλο της εθνογένεσης: «δράξασθε παιδείας»!

[Διατηρείται η ορθογραφία του κειμένου, με εξαίρεση την περίπτωση του πολυτονικού συστήματος]

Επιμέλεια Ν. Τσούλια

«δράξασθε παιδείας»

Α. Κοραής, Παρίσι 11.12. 1825

προς Α. Μαυροκορδάτο, Ναύπλιο

«Την επιστολήν σου περιέχουσαν το κατά την 10 Μαρτίου εκδοθέν της Κυβερνήσεως ψήφισμα, έλαβα κατά την 22 Αυγούστου. Δια τας παρούσας χρείας της πατρίδος, το χρέος μου ήτο να φανερώσω μόνην την ευγνωμοσύνην μου προς αυτήν, και να αποβάλω την χαριζομένην βοήθειαν. Αλλ’ επειδή η βοήθεια γίνεται ενταυτώ χορηγία εις τους πλειοτέραν χρείαν έχοντας σπουδαστάς νέους την εδέχθην δια μόνην πρώτην και τελευταίαν ταύτην την φοράν, με ελπίδα, ότι η κυβέρνησις θέλει προνοήσειν τα μεν κατά το παρόν πεμπόμενα 300 σώματα των Απομνημονευμάτων ενωμένων με τον Γοργίαν να διαμοιρασθώσιν εις μόνα τα Ελληνικά σχολεία, δια να γενώσιν αληθώς ωφέλιμα – εις δε το εξής να διατάξη την αγοράν των εκδόσεών μου εις τρόπον, ώστε να συμβοηθώμαι με τους λοιπούς αδελφούς μου και όχι να βοηθώμαι μοναδικώς κατά προνόμιον.

Ιδού ποίος με φαίνεται πολύ ωφελιμώτερος τρόπος παρά την εις ένα μόνο ετήσιον βοήθειαν. Σχεδόν όλαι αι εκδόσεις μου είναι προ πολλού εις την διοίκησιν και εξουσίαν των εν Τεργέστη φίλων μου, κ. Ζανή Βλαστού και Ιακώβου Ρώτα, οι οποίοι τας διασκορπίζουν εις διαφόρους πωλητάς εις την Ελλάδα. Εξ αυτών λοιπόν εμπορεί η Κυβέρνησις να λαμβάνη όταν έχη χρείαν να διαμοιράση εις τους πτωχούς σπουδαστάς, όσα θέλει διαφόρων συγγραφέων συγγράμματα, και όχι κατά τα πεμπόμενα τώρα δύο μόνον συγγραφέων 300 σώματα. Η ποσότης αύτη υπερβαίνει κατά δυστυχίαν την ποσότητα και των μαθητών και των σχολείων και των διδασκάλων σας. Ένας από τους συνειθισμένους να λαλώσι χωρίς να συλλογίζωνται περιγράφων εις μίαν από τας εφημερίδας σας τον οργανισμόν της κοινής παιδείας ολίγον έλειψε να τον εξισώση με την παιδείαν των Παρισίων – και τούτο δια να πληγώση άνδρα αληθώς φιλόπατριν, όστις εφώναζεν εις το γένος, «Δράξασθε παιδείας». Αλλ’ εγώ παρακαλώ την Κυβέρνησιν να μη δίδη προσοχήν εις τους κολακεύοντας αυτήν, αλλά να πιστεύη τους φωνάζοντας «Δράξασθε παιδείας, μήποτε οργισθή κύριος» και στερήση την Ελλάδα από την χρεωστούμενην εις τους ηρωικούς αγώνας της αυτονομίαν.

Τα 300 σώματα διηρημένα εις δύο κιβωτούς Ε.Κ. Ν0 1-2 εστάλησαν κατά την 4 του παρόντος εις τον εν Μασσαλία κ. Θεόδωρον Πρασακάκην, εκ προσταγής των εν Λονδίνω επιτρόπων σας, από τους οποίους έλαβα και την αξίαν των 500 ταλήρων. Ευδαιμονείτε!»

[Και η απάντηση]

«το ελληνικόν έθνος σε προσφέρει το σέβας»

«Προς τον σοφόν Αδαμάντιον Κοραήν

Η Ελλάς σε συγχαίρει, άριστε συμπολίτα! Χαίροντα δια την ανάστασιν αυτής. Ευγνωμονεί, ευεργετηθείσα ευεργεσίαν ανεκτίμητον, ένεκα των αρίστων συγγραμμάτων σου. Ο προς την παιδείαν έρως των Ελλήνων επήγασεν από τα φώτα, όσα προ τινων χρόνων ενέσπειραν εις τας καρδίας των τα Προλεγόμενά σου – από τα βιβλία, όσα επρομήθευσεν εις την πατρίδα ο πατριωτισμός σου – από τα σχολεία, όσα ήγειραν αι σοφαί συμβουλαί σου. Τοιούτων αγαθοποιών αιτιών αποτελέσματα είναι τα εκ της ελευθερίας αγαθά, όσα οι συμπολίται σου απολαύουν την σήμερον – τοιαύτ’ ανεκτίμητ’ αγαθά είναι άξια της ευγνωμοσύνης των γενεών και των αιώνων.

Το ελληνικόν έθνος, συνηγμένον εις Γ΄ Εθνικήν Συνέλευσιν δια τα μεγάλα του συμφέροντα, σε προσφέρει το σέβας και την εκ μέσης καρδίας αγάπην του – αλγεί, αισθανόμενον, ότι δεν εμπορεί να κατασπασθή την ιεράν σου κορυφήν καταφιλεί, όμως, τα χρυσά σου λόγια, τα σοφά σου παραγγέλματα – συνομιλεί με τα βιβλία σουκαι φωτίζει το πνεύμα και την καρδίαν του, ευχόμενον να μη παύσης του να κοινοποιής τα’ αγαθά σου φρονήματα εις τους συμπολίτας σου, συμβουλεύων τα κοινή συμφέροντα.

Είθε ζης υγιαίνων, σεβασμιώτατε γέρον, της ελευθερίας υπέρμαχε!».

Γ΄ Εθνική Συνέλευση των Ελλήνων, Τροιζήνα 9.4.1827,

προς Αδ. Κοραή, Παρίσι.

Βιβλιογραφία:

Αντωνίου, Δ. (έρευνα – παρουσίαση) (2002), Η εκπαίδευση κατά την Ελληνική επανάσταση 1821-1827 (Τεκμηριωτικά κείμενα), τ. Α΄ & Β΄ (1821-1825), Αθήνα: Βουλή των Ελλήνων.

Κατηγορίες:εκπαίδευση Ετικέτες:
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: