Αρχική > εκπαίδευση > Ένταξη μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

Ένταξη μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

Του Νίκου Τσούλια

ΤΟ ΑΡΘΡΟ, 3.1.2010

Ανυψωτικό μηχάνημα του ΟΣΕΑρχικά πρέπει να λάβουμε υπόψη δύο βασικές συνθήκες του «περιβάλλοντος πεδίου» της ειδικής αγωγής. 1. Το κυρίαρχο διεθνώς οικονομικό μοντέλο του νεοφιλελευθερισμού αντιτίθεται στην ένταξη, αφού ο ανταγωνισμός έχει αναχθεί σε πρώτιστη αξία. 2. Η εκπαίδευση αναπαράγει την κυρίαρχη πολιτική, αλλά μπορεί και να την αμφισβητήσει σε επιμέρους όψεις. Επομένως, βασική πολιτική στόχευση είναι η αντίθεση σε αυτές τις συνθήκες και η προώθηση μιας πολιτικής ανάπτυξης κοινωνικού κράτους και κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης.

Πριν από μια επιμέρους εκπαιδευτική πολιτική στην ειδική αγωγή απαιτούνται γενικότερες επιλογές:

  1. Διαμόρφωση ενταξιακής κουλτούρας με βάση την ενότητα των ανθρώπινων δικαιωμάτων και το ενιαίο της ανθρώπινης φύσης, όπου η διαφορετικότητα αποτελεί συστατικό στοιχείο των κοινωνιών.
  2. Μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, ώστε να έχουμε «μια παιδαγωγική και ένα σχολείο για όλους τους μαθητές».
  3. Εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων, με ιεράρχηση των προτεραιοτήτων.
  4. Συστηματική καλλιέργεια κατάλληλων αντιλήψεων σε όλα τα παιδιά και τους γονείς τους για την επιστημονική αρτιότητα και την παιδαγωγική αναγκαιότητα της ενιαίας εκπαίδευσης.
  5. Ενεργός συμμετοχή των γονέων των ατόμων με αναπηρίες (α.μ.α.), στοιχείο που επισημαίνεται από τη νομοθεσία μας, τις επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την έρευνα.
  6. Η σχολική ένταξη είναι προϋπόθεση για την επαγγελματική και κοινωνική ένταξη, αλλά ταυτόχρονα εξαρτάται διαλεκτικά απ’ αυτές, γιατί, αν δεν υπάρξουν μέτρα και λύσεις και για την εργασιακή και κοινωνική εξέλιξη των α.μ.α., τότε και η σχολική ένταξη τίθεται σε αμφισβήτηση και ξεθωριάζει.
  7. Χωρίς να υποβαθμίζεται ο κυρίαρχος ρόλος της πολιτικής θεώρησης της ένταξης, η αλληλεπίδραση των παραγόντων του εκπαιδευτικού συστήματος (δηλαδή η συστημική φύση του) επηρεάζει την ένταξη.
  8. Ανάπτυξη έρευνας για την παρατηρούμενη διάσταση μεταξύ πολιτικής διακήρυξης και πρακτικής εφαρμογής, στο βαθμό που η διάσταση οφείλεται σε επιστημονικά ή παιδαγωγικά ή κοινωνιολογικά προβλήματα, με σκοπό τον εντοπισμό των στοιχείων που θα πρέπει να διέπουν την πρακτική αυτής της πολιτικής.
  9. Διαρκής αξιοποίηση της σχετικής εμπειρίας άλλων χωρών.

Η εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων είναι «κριτήριο» για μια πραγματική ενταξιακή εκπαιδευτική πολιτική. Γιατί η πολιτεία συνήθως νομοθετεί σε συμβολικό επίπεδο, χωρίς να ενδιαφέρεται εν τοις πράγμασι για τα μέτρα υλοποίησης. Ενδεικτικό προς τούτο είναι το εξής στοιχείο: από τα 200.000 παιδιά ηλικίας που αντιστοιχούν στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση μόνο τα 20.000 περίπου είναι στα σχολεία (και από αυτούς μόνο το 10% είναι στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση), τα δε υπόλοιπα είναι στα σπίτια τους ή σε ιδρύματα σε καθεστώς απομονωτισμού.

Πιο ειδικά μέτρα για μια ενταξιακή εκπαιδευτική πολιτική είναι:

  1. Κατάλληλη αρχική εκπαίδευση και επιμόρφωση όλων των εκπαιδευτικών, οι οποίοι έχουν το μεγαλύτερο βάρος της όλης προσπάθειας. Ιδιαίτερη εξειδίκευση (μεταπτυχιακά, διδακτορικά) για διαμόρφωση ενός τμήματος εκπαιδευτικών με επιτελικό ρόλο (στελέχη διοίκησης, σχολικοί σύμβουλοι, επιμορφωτές κλπ).
  2. Πρώιμη διάγνωση και εκπαιδευτική ένταξη, στοιχείο κλειδί για την καλύτερη προοπτική αυτών των παιδιών.
  3. Διαμόρφωση όλων των παραμέτρων προσβασιμότητας των μαθητών.
  4. Ανάπτυξη διαφοροποιημένης συνολικά διδασκαλίας: α) αναλυτικών προγραμμάτων, β) εκπαιδευτικού υλικού, γ) διδακτικής μεθοδολογίας. Παράλληλη ανάπτυξη εξατομικευμένων προγραμμάτων.
  5. Χρήση των νέων τεχνολογιών (βίντεο, ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό, e-learning, internet, διαδραστικοί πίνακες κλπ), για όλες τις κατηγορίες των μαθητών.
  6. Διαμόρφωση του πλαισίου λειτουργίας και ασφάλειας για κάθε εκπαιδευτική και εργαστηριακή δομή της τεχνικής εκπαίδευσης και για κάθε κατηγορία ομάδας μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
  7. «Δίκτυο συνεργασίας» ομάδων σχολείων με ανταλλαγές εμπειριών και προτάσεων.

Αν δεχθούμε την κρατούσα επιστημονική και παιδαγωγική αντίληψη ότι όλοι οι μαθητές μπορούν να εκπαιδευτούν στο γενικό σχολείο (πλην οριακών περιπτώσεων), τότε μια καλά σχεδιασμένη μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος μπορεί να αποτελέσει προωθητική δύναμη για την καλύτερη μόρφωση όλων των μαθητών.

Κατηγορίες:εκπαίδευση Ετικέτες: ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: