Αρχική > βιβλία > «Εἰρήνη σύ τῷ ἀναγιγνώσκοντι»

«Εἰρήνη σύ τῷ ἀναγιγνώσκοντι»

«Εἰρήνη σύ τῷ ἀναγιγνώσκοντι»

Τι ‘ναι ο άνθρωπος, αν μόνη του ευτυχία και απασχόληση έχει φαΐ και ύπνο; Είναι ένα χτήνος, τίποτ’ άλλο. Σίγουρα Αυτός που τέτοια διάνοια πλατιά μας έχει δώσει, που να βλέπει εμπρός και πίσω, αυτό το τάλαντο, τον λόγο αυτόν τον θείο, δεν τα ‘δωσε για να μουχλιάζουν έτσι μέσα μας.

William Shakespeare

“Amlet, Prince of Denmark”

Η αρχιτεκτονική, που μέχρι τον 15ο αιώνα αποτέλεσε το σχολείο της ανθρωπότητας, ήρθε να αντικατασταθεί, με την επανάσταση του Γουτεμβέργιου, από το βιβλίο, με αποτέλεσμα όλη η ανθρώπινη πνευματική παραγωγή να μνημειωθεί στο πλαίσιο της τυπωμένης σελίδας. Το βιβλίο μέσα από τις περιπέτειες που γνώρισε στην ιστορική διαχρονία φαίνεται σήμερα να γνωρίζει μια καθολική αποδοχή τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό / συλλογικό επίπεδο.

Παρά τους φόβους που αναπτύχθηκαν πρόσφατα με τη ραγδαία ανάπτυξη της Πληροφορικής για την πιθανή απειλή προς την έντυπη μορφή του, σήμερα όχι μόνο καθένας γράφει το δικό του βιβλίο έχοντας στην κατοχή του απλά έναν προσωπικό υπολογιστή, αλλά και η έντυπη μορφή του βιβλίου εξακολουθεί να παραμένει σε υψηλή θέση στις προτιμήσεις των αναγνωστών αφού η ηλεκτρονική εκδοχή, κυρίως των ογκωδών τόμων, είναι αφόρητα κουραστική στην ανάγνωση.

Έχουμε, επομένως, μια άνθηση της παραγωγής γραπτού λόγου και αυτή η «υπερ-προσφορά» δεν μπορεί παρά να ανταποκρίνεται σε μια «υπερ-ζήτηση» του αναγνωστικού κοινού. Τηλεοπτικές διαφημίσεις για το βιβλίο, βιβλιοφιλικά ένθετα σε μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδες, εκδοτικοί οίκοι με εκδοτική παραγωγή χιλιάδων τίτλων ετησίως, και όμως οι Έλληνες τελευταίοι στην ανάγνωση βιβλίων σε όλη την Ευρώπη! «Τίς πταίει;».

Νομίζω θα ήταν γι’ αυτό ενδιαφέρουσα μια ματιά στις μέσες αναγνωστικές συνήθειες των Ελλήνων, σαν μια απόπειρα ανεύρεσης, ενδεχομένως, κάποιας απάντησης: τα μέσα μεταφοράς βρίθουν από επιβάτες απορροφημένους σε κάποια τυπωμένη σελίδα [από «Το ταξίδι στην άκρη της νύχτας» μέχρι την «Εξέδρα»(!)], οι παραλίες γεμάτες με λουόμενους που κρατούν –συχνά υπό τους ήχους της εκκωφαντικής μουσικής από το παρακείμενο μπαρ– έναν, όσο το δυνατόν πιο ογκώδη, τόμο στα χέρια και παραφορτωμένες βιβλιοθήκες στα σπίτια ή στα γραφεία των πρωταγωνιστών των ελληνικών σίριαλ είναι μερικά από τα κομμάτια του παζλ της στάσης των Ελλήνων προς το βιβλίο. Μια στάση χαλαρή, «για να περνάει η ώρα», με διάθεση αυτοπροβολής και πάντως εντασσόμενη στην όλη «κουλτούρα του χαβαλέ» που είναι η απόλυτη φαντασίωση και πραγματικότητα της ελληνικής κοινωνίας εδώ και μια εικοσαετία τουλάχιστον.

Το ερώτημα όμως παραμένει πιεστικό· «Τίς πταίει;» και κυρίως «τις πταίει» όχι τόσο για τους ενήλικες, που στο κάτω κάτω έχουν κάνει τις επιλογές τους, αλλά «τις πταίει» για τα παιδιά και τους εφήβους που δεν διαβάζουν;

Και καλά η μαμά ή ο μπαμπάς που «δουλεύουν από το πρωί μέχρι το βράδυ» στα μεγαλόσχημα γραφεία κάποιας «εταιρείας», περιχαρακωμένοι στην αδιαπέραστη πανοπλία του τζιπ και του blue tooth για να εξασφαλίσουν στα παιδιά τους ένα ανθρώπινο μέλλον, και καλά η πολιτεία που το έργο της δημιουργίας σχολικών βιβλιοθηκών το παρέπεμψε στις καλένδες… το σχολείο, ο κατεξοχήν χώρος «άσκησης ελευθερίας» όπως έλεγε ο Φρέιρε, τι κάνει για όλα αυτά; Είναι οι εκπαιδευτικοί έτοιμοι να μυήσουν τους μαθητές στην ερωτική σχέση με το βιβλίο και κατ’ επέκταση με τη γνώση ή οι μόνοι στόχοι του εκπαιδευτικού συστήματος είναι η διεξαγωγή εξετάσεων και η αποστολή συγκροτημάτων στο ετήσιο μαθητικό ροκ φεστιβάλ το οποίο πραγματοποιείται και με κρατική μάλιστα επιχορήγηση (!);

Ο Oscar Wilde έλεγε ότι «… αν δεν μπορέσω να γράψω όμορφα βιβλία θα μπορώ τουλάχιστον να διαβάσω όμορφα βιβλία. Και ποια χαρά μπορεί να είναι μεγαλύτερη;». Μόνο μέσα από την απτική σχέση με το βιβλίο μπορεί ο άνθρωπος να αναζητήσει μια πραγματικότητα έξω από το άτεγκτο εγώ του, να έρθει σε επαφή με τα μεγάλα ερωτήματα της επιστήμης και της τέχνης, να βιώσει τον κόσμο ως μια «δυνατότητα ομορφιάς» όπως είπε ο Μπόρχες, να αναμετρηθεί με τον εαυτό του.

Μόνο με τη θεμελίωση της «δημοκρατίας του βιβλίου» μπορούν να αρθούν οι ανισότητες που μαστίζουν σήμερα τον κόσμο, μόνο μέσα από την πράξη της ανάγνωσης μπορεί ο κόσμος να απαλλαχθεί από την ηδονοβλεψία που μας κατακλύζει σε κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας, από τον ακήρυχτο «πόλεμο της μιας ματιάς» και τον ακόμα πιο ακήρυχτο εσωτερικό πόλεμο που βιώνει ο καθένας μας ξεχωριστά, ώστε να επέλθει… η ειρήνευση.

Θεόδωρος Π. Κόκκινος

Αθήνα, 5.07.2009

Κατηγορίες:βιβλία Ετικέτες: ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: