Αρχική > εκπαίδευση > Ο ρόλος του εκπαιδευτικού

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού

 Του Νίκου Τσούλια

ΤΟ ΑΡΘΡΟ, 21.3.10

Instruct : Young teacher is standing near blackboard in classroom

Μας απασχολεί όλους η βαθιά κρίση της χώρας μας. Αλλά το πρόβλημα φυσικά δεν είναι μόνο οικονομικό, συνάπτεται με τη συνολική λειτουργία της κοινωνίας μας. Η υπέρβαση της κρίσης, λοιπόν, συναρτάται με τους ρόλους όλων των πολιτών και ιδιαίτερα εκείνων που το επάγγελμά τους έχει πολλαπλασιαστικές επιδράσεις. Και φυσικά σ΄ αυτά τα επαγγέλματα περιλαμβάνεται και εκείνο του εκπαιδευτικού.

Οι εξελίξεις στο status του εκπαιδευτικού είναι αποτέλεσμα κυρίως των μετασχηματισμών που υφίσταται το σχολείο και αυτοί οι μετασχηματισμοί είναι συνέπεια των βαθιών οικονομικών και πολιτιστικών μεταλλαγών της σημερινής μεταβιομηχανικής εποχής. Επομένως η καλύτερη μεθοδολογική προσέγγιση θα πρέπει να λάβει υπόψη της και τις σχολικές διεργασίες και τις επαγγελματικές και παιδαγωγικές ανασυντάξεις του εκπαιδευτικού.

Σήμερα ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι πολύ πιο σύνθετος απ’ ό,τι στις προηγούμενες εποχές. Οι συμμίξεις των πολιτισμών και κυρίως το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης, οι οικονομικοί πρόσφυγες, οι διαρκείς τεχνολογικές και επιστημονικές επαναστάσεις, οι ριζοσπαστικές παραγωγικές ανακατατάξεις επηρεάζουν αποφασιστικά το παιδαγωγικό παιχνίδι και φυσικά την εικόνα του εκπαιδευτικού.

Σήμερα δεν είναι μοναδική κύρια ευθύνη του εκπαιδευτικού η μετάδοση γνώσεων και η ανάπτυξη κάποιων βασικών δεξιοτήτων στους μαθητές. Πρέπει : α) Να μάθει τον μαθητή να ξεχωρίζει τη γνώση από την πληροφόρηση και να προάγει τις γνώσεις που συνορεύουν με τους δύσβατους τόπους της σοφίας και της αρετής. β) Να μάθει το παιδί να μαθαίνει μόνο του. γ) Να οργανώνει την εξωσχολική γνώση. δ) Να αναπτύξει την πολιτισμική όψη του σχολείου.

Το σχολείο πρέπει να μιλήσει για όλα τα ζητήματα, γιατί από τα μορφωτικά εφόδια που παρέχει στους μαθητές θα κριθεί το αν ο αυριανός πολίτης θα μπορεί να γευθεί όλα τα αγαθά του πολιτισμού και να συμμετέχει στις κοινωνικές εξελίξεις. Επομένως, η ενδυνάμωση του παιδαγωγικού ρόλου του εκπαιδευτικού είναι καθοριστική. Απαιτείται προς τούτο η ανάπτυξη της επαγγελματικής συνείδησης και υπευθυνότητας των εκπαιδευτικών.

Και εδώ πρέπει να αναφερθεί: η καθιέρωση της παιδαγωγικής κατάρτισης των εκπαιδευτικών, η διαμόρφωση άρτιου δικτύου επιμόρφωσης, η ουσιαστική οικονομική αναβάθμιση και η βελτίωση των εργασιακών συνθηκών του εκπαιδευτικού. Υπάρχουν σοβαρά προβλήματα ανορθολογισμού που διατρέχουν το εκπαιδευτικό μας σύστημα και που διαπερνούν και το ρόλο του εκπαιδευτικού. α) Το παιδαγωγικό έλλειμμα που παρατηρείται στους κόλπους της οικογένειας και το οποίο μεταφέρεται στο σχολείο. β) Η χρησιμοθηρική αντιμετώπιση του σχολείου από την κοινωνία, όπου η έννοια του «χρήσιμου» περιορίζεται στην επαγγελματική εξέλιξη των νέων. γ) Το, πέραν κάθε ορίου, φαινόμενο της παραπαιδείας. Εδώ πρέπει, φυσικά, να προσθέσουμε και το γεγονός της έλλειψης αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου και του εκπαιδευτικού. Και αυτή η παρένθεση πρέπει να κλείσει. Η αξιολόγηση πρέπει να συνδεθεί συστηματικά με την προσπάθεια βελτίωσης του εκπαιδευτικού συστήματος.

Ο εκπαιδευτικός διατρέχει τον κίνδυνο να «υπαλληλοποιηθεί». Πρέπει, λοιπόν, να είναι διαρκώς ανατρεπτικός σε κάθε αδρανειακή τάση, να καινοτομεί και να ανατροφοδοτεί, με καινούργια ευρήματα τις εμπειρίες του. Οφείλει να ανοίγει μόνος του δρόμους στους ευρείς ορίζοντες της μάθησης.

Και αυτό μπορεί να γίνει : α) μετασχηματίζοντας τη διδακτική μεθοδολογία β) αναπτύσσοντας ερευνητικές δραστηριότητες με τους μαθητές του γ) παίρνοντας πρωτοβουλίες ευρύτερου μορφωτικού και πολιτιστικού χαρακτήρα, δ) ανακαλύπτοντας διαφοροποιημένες παιδαγωγικές μεθόδους που θα απευθύνονται πιο αποτελεσματικά σε κάθε επιμέρους ομάδα μαθητών και έτσι θα αντιμετωπίζει ως ένα βαθμό το φαινόμενο της σχολικής αποτυχίας και της κοινωνικής ανισότητας και ε) τροφοδοτώντας τα ερωτήματα, τους προβληματισμούς και τις ανησυχίες των νέων με την υιοθέτηση μιας κουλτούρας στοχαστικού δασκάλου.

Ο εκπαιδευτικός είναι ως ένα βαθμό διανοούμενος. Ακριβώς γιατί επιχειρεί να διαμορφώσει συνειδήσεις, να εξανθρωπίσει τον άνθρωπο, να καλλιεργήσει την εικόνα του χειραφετημένου πολίτη. Γι’ αυτό, πριν από το όποιο επιστημονικό αντικείμενο και τη μετάδοση των σχετικών γνώσεων, είναι υποχρεωμένος να διαπαιδαγωγεί σε ένα ανθρωπιστικό σύστημα αξιών: αλληλεγγύης, σεβασμού, κοινωνικής δικαιοσύνης και πνευματικής ελευθερίας.

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: