Αρχική > εκπαίδευση > Εκπαίδευση και εργασία

Εκπαίδευση και εργασία

 

Του Νίκου Τσούλια

ΤΟ ΑΡΘΡΟ, 28.3.10

clip_image001

«Οι παππούδες μας έζησαν καλύτερα από τους πατέρες τους, οι πατέρες μας έζησαν και αυτοί καλύτερα από τους πατέρες τους, εμείς δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα ζήσουμε καλύτερα από τους δικούς μας πατέρες», με αυτό το συμπυκνωμένο τρόπο αποτυπώνουν συνήθως οι μαθητές τις ανησυχίες και την αγωνία τους για το μέλλον τους. Πράγματι, αν εξετάσουμε την πορεία της χώρας μας, θα δούμε ότι σήμερα αυτό που κυρίως διακυβεύεται είναι η συνέχιση της μεταπολεμικής γραμμικής προόδου της ελληνικής κοινωνίας.

 

 

Αν εντάξουμε τη διαμεσολάβηση του εκπαιδευτικού μας συστήματος ως κρίσιμου παράγοντα στην έννοια της προόδου, θα διαπιστώσουμε ότι, μετά την ευρεία νομιμοποίηση της θεσμικής εκπαίδευσης στην κοινωνική κινητικότητα των νέων, αυτή η νομιμοποίηση αίρεται και αμφισβητείται, αφού δεκάδες χιλιάδες πτυχιούχοι των Α.Ε.Ι. και των Α.Τ.Ε.Ι. βλέπουν να μη βιώνουν τη σχέση «πτυχίο – αντίστοιχη εργασία» εξ αιτίας του συνολικού χαρακτήρα της παραγωγικής και κοινωνικής ανάπτυξης της χώρας μας. Παράλληλα σε αυτή την εξέλιξη συντείνουν και δύο άλλα γεγονότα, ο ποσοτικός εκδημοκρατισμός του εκπαιδευτικού μας συστήματος (εξέλιξη απολύτως προοδευτική) και οι μετασχηματισμοί στο πεδίο των επαγγελματικών επιλογών των νέων.

Έτσι, ενώ μέχρι πρόσφατα η εκπαίδευση καθίστατο προνομιακό πεδίο κοινωνικής ανέλιξης, σήμερα «απονομιμοποιείται», κυρίως γιατί αναπτύσσεται σε μια οικονομία βαθιάς κρίσης. Αρχίζει, ως εκ τούτου, μια διαφαινόμενη πνευματική μετανάστευση Ελλήνων πτυχιούχων σε άλλες ευρωπαϊκές κυρίως χώρες για να εργαστούν σε τομείς σχετικούς με τις σπουδές τους, ενώ παράλληλα η χώρα μας εξακολουθεί να δέχεται κυρίως ανειδίκευτους μετανάστες για χειρωνακτικές πρωτίστως εργασίες, τις οποίες έχουν αρχίσει εδώ και δύο δεκαετίες να εγκαταλείπουν οι νέοι μας, και όχι μόνο. Διαπιστώνεται, δηλαδή, μια αρκετή πολύπλοκη εξέλιξη στον τομέα της εργασίας για την ελληνική οικονομία, την οποία κανείς δεν μπορεί να την σχεδιάσει, έστω σε αδρές γραμμές, και ακόμα κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον της.

Το πιο εντυπωσιακό γεγονός που βιώνουν οι νέοι είναι η πρωτόγνωρη διάσταση μεταξύ των εκπαιδευτικών προσδοκιών και της μετα – εκπαιδευτικής εξέλιξής των, και αυτή η αντινομία λαμβάνει χώρα σε περίοδο ανάδυσης κοινωνιών της γνώσης. Αλλά πώς θα αναπτυχθούν αυτές οι κοινωνίες, όταν οι νέοι με πολλαπλά μορφωτικά προσόντα βιώνουν τη σκληρή πραγματικότητα της ετερο-απασχόλησης και της ανεργίας; Εδώ διατυπώνεται η ερμηνεία ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα δεν ανταποκρίνονται σε ό,τι έχει ανάγκη η αγορά εργασίας. Ουδέν αναληθέστερον, γιατί ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει.

Υπάρχουν δημόσιες ή ιδιωτικές επενδύσεις στη χώρα μας που απαιτούν αυξημένα μορφωτικά προσόντα για τους εργαζόμενους; Για παράδειγμα, η πολυσυζητημένη πώληση του Ο.Τ.Ε. τα προηγούμενα χρόνια δεν πρόσφερε ούτε μια θέση εργασίας σε πτυχιούχους νέους! Υπάρχει εθνικός σχεδιασμός για τις τάσεις και τις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας; Εδώ ανακύπτουν βέβαια και άλλα ζητήματα. Τα σημεία των καιρών είναι πασίδηλα. Ενδεικτικά, η χρήση των νέων τεχνολογιών παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, ο επαγγελματικός προσανατολισμός στα σχολεία δεν αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια όπως και η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση, αρκεί να δούμε ότι συγκεντρώνει το χαμηλότερο ποσοστό στο σύνολο των μαθητών στις τελευταίες δεκαετίες.

Η ανάπτυξη του εκπαιδευτικού μας συστήματος σαφώς και έχει συνεργήσει κατά πολύ στην κοινωνική και οικονομική πρόοδο της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες. Από ό,τι φαίνεται συναντά ο συγκεκριμένος τύπος της ανάπτυξής του τα όριά του. Ωστόσο, το κρίσιμα ερωτήματα στη σχέση εκπαίδευσης – εργασίας τίθεται περισσότερο στο πολιτικό – κοινωνικό – οικονομικό πεδίο και λιγότερο στο αντίστοιχο εκπαιδευτικό.

Γιατί συνολικά το αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας φαίνεται να μετεωρίζεται, αρκεί να δούμε ότι η αγροτική παραγωγή μας φθίνει και κινείται κυρίως στον αστερισμό των επιδοτήσεων, η βιομηχανική παραγωγή είναι μη ανταγωνιστική στα ξένα προϊόντα, ο τουρισμός παραμένει αρκετά παραδοσιακός, η δε πράσινη ανάπτυξη δεν έχει κάνει ακόμα τα πρώτα της βήματα.

Η σημερινή κρίση έχει και καλές όψεις και μια από αυτές είναι ότι θέτει τις δομές της κοινωνίας και της οικονομίας μας σε καίρια και καθοριστικά διλήμματα. Μπορούμε να τα προσδιορίσουμε και να δώσουμε προτάσεις για τη συνολική προοπτική της χώρας μας;

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: